Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Επιμορφωτικές Ομιλίες του Πλάτωνα Ριβέλλη

Επιμορφωτικές Ομιλίες του Πλάτωνα Ριβέλλη  


Αναλύσεις κινηματογραφικών ταινιών


( Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου, Παλαιό Ψυχικό, Δημοκρατίας 49)


http://www.zongolopoulos.gr/multimedia/panoramata/zongolopoulos.html



Περίοδος: Νοέμβριος 2017 – Ιούνιος 2018



Ο Πλάτων Ριβέλλης μιλάει για κινηματογράφο στο Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου στο Παλαιό Ψυχικό και αναλύει σπουδαίες ταινίες διάσημων σκηνοθετών.




Ημερομηνίες – Σκηνοθέτες - Ταινίες


07-11-17   Federico Fellini - Otto e mezzo (Οκτώμισυ)

14-11-17   Carl Theodor Dreyer - Ordet (Ο λόγος)
21-11-17   Yaziujiro Ozu - Late Spring (Το τέλος της άνοιξης)
12-12-17   Jean Renoir - La règle du jeu (Οι κανόνες του παιχνιδιού)
16-01-18   Roberto Rossellini - Viaggio in Italia (Ταξίδι στην Ιταλία)
06-02-18   Ermanno Olmi - La leggenda del Santo Bevitore (Ο μύθος του Αγίου Πότη)
13-02-18   Luchino Visconti - Gruppo di famiglia in un interno (Οικογενειακή ομάδα σε εσωτερικό χώρο)
20-02-18   Ingmar Bergman – Natvardsgästerna (Οι Κοινωνούντες ή το Χειμερινό φως)
06-03-18   Luis Bunuel -El angel exterminador (Ο εξολοθρευτής Άγγελος)
20-03-18   Fritz Lang -Der muede Tod (Ο κουρασμένος Θάνατος)
27-03-18   Jacques Tati - Playtime
17-04-18   Andrei Tarkovsky - Zerkalo (Ο καθρέφτης)
08-05-18   Kenji Mizoguchi - Ugetsu Monogatari
15-05-18   Pier Paolo Pasolini - Mamma Roma
22-05-18   Pedro Almodovar - La ley del deseo (Ο νόμος του πόθου)
12-06-18   Nicholas Ray -Johnny Guitar
19-06-18   F.W. Murnau - Sunrise (Το χάραμα)

Παρατηρήσεις


1) Οι συναντήσεις γίνονται κατά τις μεσαίες Τρίτες κάθε μήνα από Νοέμβριο μέχρι και Ιούνιο.

2) Συνολικά 17 συναντήσεις για 17 σκηνοθέτες και 17 ταινίες. 
3) Κάθε συνάντηση διαρκεί τέσσερις ώρες (17.30-21.30) και η ταινία αναλύεται λεπτομερώς.
4) Όλες οι ταινίες έχουν ελληνικούς υποτίτλους.
5) Μπορεί κανείς να παρακολουθήσει και μεμονωμένες συναντήσεις, εφόσον υπάρχουν ελεύθερες θέσεις.


Πληροφορίες: 6945-437577, www.rivellis.gr

Εγγραφές: platon@rivellis.gr


Κόστος


Το συνολικό κόστος για όλες τις συναντήσεις (68 ώρες) είναι 540 ευρώ (συν ΦΠΑ) και καταβάλλεται κατά την πρώτη συνάντηση, ή σε τρεις μηνιαίες δόσεις κατά τους τρεις πρώτους μήνες. Μπορεί κανείς να παρακολουθήσει μεμονωμένες συναντήσεις προς 40 ευρώ (συν ΦΠΑ) ανά συνάντηση, εφόσον υπάρχουν ελεύθερες θέσεις.

Πλάτων Ριβέλλης-Παρουσίαση φωτογράφων



Την Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2017 γίνει η δεύτερη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου
στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς.

Παρουσιαστής: Μάνος Λυκάκης

Παρουσιαζόμενοι: Αλέξανδρος Μπελέγρης - Στάθης Τζουβάρας - Πλάτων Ριβέλλης
Η είσοδος είναι ελεύθερη για τα μέλη του Κύκλου και επιβαρύνεται με τρία ευρώ για τους τρίτους.

Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

Πλάτων Ριβέλλης-Παρουσιάσεις της Πέμπτης



Στις 12 Οκτωβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη, ξεκινούν οι "Παρουσιάσεις της Πέμπτης" με δουλειά μελών του Κύκλου. 
Φέτος θα γίνουν συνολικά 15 παρουσιάσεις μέχρι την 21 Ιουνίου.
Κατά την πρώτη εναρκτήρια παρουσίαση παρουσιαστής θα είναι ο ίδιος για να δείξει τη δουλειά των νέων μελών: Χρύσας Σκοπελίτη, Γιώργου Μαυρογόνατου, Αντώνη Κολιού και Παναγιώτη Ανδριώτη.
Όπως γνωρίζετε οι συναντήσεις γίνονται στο Μπενάκη της Πειραιώς, διαρκούν επί δίωρο (19.00-21.00) και η είσοδος για τα μη μέλη επιβαρύνεται με 3 ευρώ.

Εκθέσεις και Βιβλία (Video 070)





...Ένας καλλιτέχνης δεν είναι ποτέ έτοιμος, αλλιώς θα πρέπει να κάνει μία έκθεση κι ένα βιβλίο την παραμονή του θανάτου του αν το γνωρίζει.. ___Πλάτων Ριβέλλης

Ομάδες φωτογραφίας (Video 092)

Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Πλάτων Ριβέλλης



 Την Κυριακή 1η  Οκτωβρίου, ο πατήρ Πέτρος Μινώπετρος,  σκηνοθέτης, κάνει  αφιέρωμα  στον φωτογράφο και θεωρητικό  της Φωτογραφίας και του Κινηματογράφου Πλάτωνα  Ριβέλλη, στις  8 το  βράδυ, στον ραδιοφωνικό  σταθμό  της Ιεράς Συνόδου  της Ορθοδόξου  Εκκλησίας της Ελλάδος  895 fmκαι στο διαδίκτυο www.ecclesia.gr  για όλη την Ελλάδα  και τον κόσμο.  
Ακούστε το αφιέρωμα στον παρακάτω σύνδεσμο:  http://www.radio895.gr/

Κύκλος διαλέξεων του Πλάτωνα Ριβέλλη


Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2016

Η ποίηση του Κ.Γ.Καρυωτάκη



Η ποίηση του Κ.Γ.Καρυωτάκη

Γενιά του 1920: ποιητές :
Ρώμος Φιλύρας 1888 – 1942
Ναπολέων Λαπαθιώτης 1888 - 1944
Κώστας Ούράνης 1890 – 1953
Κώστας Καρυωτάκης 1896 - 1928
Τέλλος Άργας 1899 - 1944

Ο Καρυωτάκης γραμματολογικά εντάσσεται στην ομάδα των ποιητών που γεννήθηκαν την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα ή και λίγο πριν και εμφανίστηκαν στα γράμματα στη δεκαετία του 1910. Αντιπροσωπευτικός και κορυφαίος ποιητής της γενιάς του 1920 και της μεσοπολεμικής εποχής.
Κύρια χαρακτηριστικά της λεγόμενης «γενιά του 1920» είναι:
1. ο χαμηλόφωνος λυρισμός,
2. η χρήση καθημερινού λεξιλογίου,
3. η αίσθηση πίκρας για την απώλεια των ιδανικών
4. η αίσθηση απογοήτευσης από την αδιάφορη και μίζερη ζωή της πόλης,
5. η νοσταλγία των περασμένων
6. η διάθεση φυγής στη φύση
7. η διάθεση φυγής στο πραγματικό ή ονειρικό ταξίδι.
Αυτή η γενιά [του 1920] συνδέεται, εκ παραδόσεως, με τον πεσιμισμό και τον αποπροσανατολισμό, που βίωσε ολόκληρη η χώρα μετά την αποτυχία της «Μεγάλης Ιδέας».

Νηπενθή (1921) η δεύτερη ποιητική συλλογή του Καρυωτάκη και (η ομηρική λέξη τα «νηπενθή» σημαίνει αυτά που διώχνουν το πένθος).

Κοινωνική ευθύνη του ποιητή η καρυωτακική ποίηση έθεσε δραστικά το ζήτημα της κοινωνικής ευθύνης του ποιητή ως πνευματικού ανθρώπου που βρίσκεται σε αναπόδραστη σχέση με το κοινωνικό περιβάλλον. Στο κέντρο της καρυωτακικής ποιητικής, που διαφοροποιείται τόσο από την παλαμική όσο και από τη νεορομαντική ποιητική των άλλων ποιητών του μεσοπολέμου, βρίσκεται η αρχή ότι «ο ποιητής δεν μπορεί να είναι πλέον ο [ρομαντικής καταγωγής] Ήρωας, ο κάτοχος μιας θεόπνευστης γνώσης που καλείται να αποκαλύψει στο ανώνυμο κοινό και να το οδηγήσει στην τελείωση, στα μεγάλα ιδεώδη. Η ποίηση δεν μπορεί να είναι αυτάρκης, ένας εξακολουθητικός μονόλογος που λειτουργεί εν κενώ` αντίθετα οφείλει να έχει επίγνωση […] ότι συμμετέχει […] σε μια ατελεύτητη «συναλλαγή» λέξεων μέσα σʼ έναν ανοιχτό χώρο, την πολυδύναμη κοινωνική πραγματικότητα».

Συμβολισμός Γαλλικός συμβολισμός, αναπτύσσεται ο τύπος του καταραμένου ποιητή, πρόκειται για τον ποιητή που βρίσκεται σε διαρκή δυσαρμονία με την περιβάλλουσα πραγματικότητα, κυριαρχείται από ολέθρια πάθη και συνθέτει το έργο του αναλώνοντας τον εαυτό του, επειδή η ζωή και η τέχνη του είναι αδιαίρετες.
Ιμπρεσσιονιστικός συμβολισμός του συναισθήματος (το συναίσθημα της δυσφορίας και η αρνητική ψυχική διάθεση του ποιητή δεν δηλώνονται ρητά, αλλά υποβάλλονται μέσα από θλιβερά και πένθιμα φυσικά τοπία και πράγματα που εικονοποιεί,
Υπερβατικός συμβολισμός (οι αφηρημένες εικόνες και η μουσική υποβολή του λόγου προσπαθούν να συλλάβουν και να αποδώσουν μια ονειρική ή ιδεατή πραγματικότητα).

Τα ποιήματά του Καρυωτάκη διακρίνονται για τον «τραγικό ρομαντισμό». Με τις Σάτιρες σημειώθηκε η στροφή του Καρυωτάκη στο ρεαλισμό, η «τετριμμένη ρηχότητα της σύγχρονης ζωής». Οι κοινωνικές καταβολές και προεκτάσεις του καρυωτακικού ρεαλισμού, τον διακρίνουν ως «νεοαστικό» και «γραφειοκρατικό».Και διακρίνεται σε τρεις θεματικές κατηγορίες: Φιλολογικός-κοινωνικός-πολιτικός) ρεαλισμός . Τα ποιήματα των τριών κατηγοριών αναφέρονται, αντιστοίχως, στην κοινωνική θέση και στη συμπεριφορά των ανθρώπων των γραμμάτων, σε κοινωνικά προβλήματα ή φαινόμενα και σε σύγχρονα πολιτικά γεγονότα.

Κοινωνικό και αισθητικό φαινόμενο, Καρυωτακισμός: είναι η απήχηση της καρυωτακικής ποίησης, από αισθητική και κοινωνική σκοπιά, στους νεότερους ποιητές. Ο άρρηκτος δεσμός ποίησης και ζωής δεν ήταν μόνο θεμελιώδης αρχή της καρυωτακικής ποιητικής, αλλά εφαρμόστηκε και ως βασικό εργαλείο για την ερμηνεία του έργου του. Μέσα από αυτό το πρίσμα ο Άγρας συνόψισε ως εξής την εξέλιξη της καρυωτακικής ποίησης:
«Η ζωή του Καρυωτάκη έφερε τη μελαγχολία του.
Η μελαγχολία του,
την ταραγμένη φαντασία` τη δίψα του αντι-λογικού, του φαουστικού.
Η φαντασία έφερε τις Ελεγείες.
Οι Ελεγείες έφεραν τις Σάτιρες.
Οι Σάτιρες, την αυτοκτονία».


Ο «καρυωτακισμός» καταρχήν ορίστηκε ως η στάσιμη και αρνητική μίμηση του έργου του Καρυωτάκη, που ξέσπασε ως βραχύβια μόδα μετά από την αυτοκτονία.
Με το πέρασμα του χρόνου ο όρος προσέλαβε δύο σημασίες:
α) την πεισιθάνατη αντιμετώπιση της ζωής, διαπιστωμένη στο έργο νεότερων ποιητών, της γενιάς του 1930, της πρώτης και της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς`
β) τη μυθοποίηση του προσώπου του Καρυωτάκη από νεότερους ποιητές και κριτικούς.
Το διώνυμο (καρυωτακική) ποίηση και (εθελούσιος) θάνατος ήταν και εξακολουθεί να είναι η ρίζα του φαινομένου που ως σήμερα μπορούμε να ονομάζουμε «καρυωτακισμό».
Τζιόβας: Ο καρυωτακισμός ως έναν τρόπο της νεότερης ποίησης
να κοινωνικοποιείται,
να αντικρίζει τον κοινωνικό ρόλο και το αδιέξοδο της,
συμβολοποιώντας στοιχεία του προσώπου και του έργου του Καρυωτάκη.

Πηγή: www.eap-forums.gr

Φωτογραφία: el.wikipedia.org Αυτοπροσωπογραφία του Κ., δημοσιευμένη στο εξώφυλλο του Εσπέρου (Σύρου) τον Ιούλιο του 1923

Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ `30

Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ `30

Μοντερνισμός: Οι ποιητές της γενιάς του `30 εισηγήθηκαν τον μοντερνισμό στα ελληνικά γράμματα. Ο Τάκης Παπατσώνης αναγνωρίζεται ως «ο αληθινός, πρώιμος εισηγητής» του μοντερνισμού. Τα μέλη της γενιάς του `30, κατά άλλους σχολιαστές, εισηγήθηκαν το μοντερνισμό στα ελληνικά γράμματα, άλλοι θεωρούν ότι τα μέλη της γενιάς εντάσσονται μεν στον ελληνικό μοντερνισμό, αλλά δεν είναι και οι εισηγητές τους. Σύμφωνα με αρκετούς σχολιαστές, η γενιά του ʼ30 «πολέμησε τον γνήσιο μοντερνισμό», που είχε ήδη εκφράσει η «γενιά του `20» ή και άλλοι προγενέστεροι συγγραφείς.

Μοντέρνα ποίηση: η νεωτερική ποίηση της δεκαετίας του 1930, οι εκπρόσωποί της εκφράζουν από νωρίς ηγεμονικές αξιώσεις, σπεύδουν να αναλάβουν «τις υψηλές αρμοδιότητες του ταγού και του παιδαγωγού» και απευθύνονται στο εθνικό ακροατήριο. Ανοίκεια, ελλειπτική ή και ερμητική έκφραση των μοντέρνων ποιημάτων.
ελεύθερος στίχος, δραματικότητα παρά λυρικός λόγος, Καθημερινό, μη συμβατικό ποιητικό λεξιλόγιο,
σκοτεινότητα του νοήματος, αποσπασματική και ελλειπτική ανάπτυξη της ποιητικής σύνθεσης Παρουσία υπαινικτικών παραπομπών: «παραθέσεις ξένων κειμένων» μέσω των οποίων, διαμορφώνεται μια «λειτουργία αφομοίωσης ξένων υλικών» στο μοντέρνο ποίημα.
πολυγλωσσισμός, δηλαδή εγκόλπωση στο ποιητικό κείμενο τύπων από παλαιότερες μορφές της ελληνικής γλώσσας, σε συνδυασμό με ιδιωματικά και διαλεκτικά στοιχεία. Ποιητική της «μυθικής μεθόδου»

Σκοτεινότητα νοήματος: αποτελεί ένα από τα κύρια τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά της ποιητικής γενιάς. Αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στη «σκοτεινότητα», την «ελλειπτικότητα» και την επιμονή των ποιητών στην «άλογη αλληλουχία των νοημάτων», αλλά και γενικότερα στην «ανατρεπτική εκφραστική» που καλλιέργησαν. Η σκοτεινότητα του νοήματος είναι μια δυσπρόσδιόριστη έννοια, οι καταβολές της οποίας είναι εν μέρει μυστικιστικές, στον βαθμό που παραπέμπει σε μια άλογη σύλληψη των πραγμάτων και προϋποθέτει, ως όρο για την επικοινωνία του αναγνώστη με το ποιητικό έργο, μια ανασύνθεση ψυχολογική, βασισμένη στην ενόραση. Η μοντερνιστική «σκοτεινότητα», πάντως, έλκει την καταγωγή της από τη συμβολιστική φιλοδοξία για διαμόρφωση μιας απολύτως ποιητικής γλώσσας (ή μιας ποιητικής γλώσσας που, αποσπασμένη από κάθε επικοινωνιακή λειτουργία, θα προσέγγιζε την κατάσταση της μουσικής).

Συναισθηματική αλληλουχία: η αποσπασματική και ελλειπτική ανάπτυξη της ποιητικής σύνθεσης, ένας τρόπος δηλαδή συναρμογής των επιμέρους αποσπασμάτων ή ποιημάτων που , όπως έγραφε ο Σεφέρης για τον Έλιοτ, «βασίζεται κυρίως όχι στη λογική, αλλά στην ψυχολογική ή τη συναισθηματική αλληλουχία».

Υπαινικτικές παραπομπές: κύριο χαρακτηριστικό της μοντέρνας ποίησης είναι η παρουσία υπαινικτικών παραπομπών σε λογοτεχνικά και άλλα κείμενα του παρελθόντος, δηλαδή: οι «παραθέσεις ή παραφράσεις ξένων κειμένων» μέσω των οποίων, σύμφωνα με τον Σεφέρη, διαμορφώνεται μια «λειτουργία της αφομοίωσης ξένων υλικών» στο μοντέρνο ποίημα.

Πολυγλωσσική ποιητική: ο πολυγλωσσισμός, δηλαδή η εγκόλπωση στο μοντέρνο ποιητικό κείμενο τύπων από:
παλαιότερες μορφές της ελληνικής γλώσσας
(αρχαίας και μεσαιωνικής),
σε συνδυασμό με ιδιωματικά και διαλεκτικά στοιχεία,
καθώς και σπάνιους ή ανοίκειους όρους,
που πραγματοποιείται με τη μέθοδο του κολάζ,
σε ευθεία αναλογία προς
την πολυγλωσσική ποιητική κοσμοπολίτικων και εξωτικών συμφραζομένων.

Μυθική μέθοδος: μια ειδική χρήση του αρχαίου μύθου ή οποία, σύμφωνα με τον Έλιοτ, συνίσταται στον χειρισμό «ενός αδιάκοπου παραλληλισμού του σύγχρονου [κόσμου] και της αρχαιότητας» και λειτουργεί ως «ένας τρόπος [για] να ελέγξει κάποιος, να ταχτοποιήσει, και να δώσει μορφή και σημασία στο απέραντο πανόραμα ματαιότητας και αναρχίας που είναι η σύγχρονη ιστορία».
Ο μύθος λειτουργεί έτσι, συγχρόνως, ως πλαίσιο οργάνωσης αλλά και ως αντίστιξη = συνδυασμό
προς το ιστορικό παρόν που, για τη μοντερνιστική συνείδηση, «είναι ένας κόσμος διαλυμένος,
άρρωστος και ναρκωμένος, όπου οι αισθήσεις εξατμίζουνται και χάνουν την πραγματικότητά τους
μέσα στο χάος των εντυπώσεων».
Η λειτουργία της μυθικής μεθόδου, περιπλέκεται από δύο παραμέτρους:
αφενός επειδή μυθολογικά/ιστορικά πρόσωπα και περιστατικά συχνά συνυπάρχουν ή και συμφύρονται αδιακρίτως, παραπέμποντας έτσι τον αναγνώστη σε ένα ενιαίο «μυθο-ιστορικό» παρελθόν`
και αφετέρου,
επειδή η διάκριση ανάμεσα στο παρόν και σε αυτό το ενιαίο «μυθο-ιστορικό» παρελθόν καταργείται επίσης, στο πλαίσιο του μοντερνιστικού «χρονικού συνταυτισμού».
Αυτός ο «συνταυτισμός» του παρελθόντος με το παρόν διαμορφώνει το μοντερνιστικό «ιστορικό συναίσθημα» (το οποίο στην πραγματικότητα είναι
α-ιστορικό), το οποίο θυμίζει, όπως έγραφε ο Σεφέρης, την αίσθηση που έχει ένας σύγχρονος άνθρωπος καθώς,
τη στιγμή που διαβάζει Όμηρο,
«έχει πλάι του τον Οδυσσέα […]
ταυτόχρονο με το υπερωκεάνιο που βλέπει από το παράθυρο
και τον εαυτό του»

Υπερρεαλισμός: γαλλικό κίνημα με τρεις «θεμελιακές αρχές»:
 αυτόματη γραφή,
 σύνδεση της καλλιτεχνικής έκφρασης με την πολιτική δράση,
 άρνηση του κατοχυρωμένου πλαισίου παραγωγής, πρόσληψης και λειτουργίας της τέχνης).
Αυτοματισμός ψυχικός καθαρός με τον οποίο προτίθεται κάποιος να εκφράσει είτε προφορικά είτε γραπτά, είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, την πραγματική λειτουργία της σκέψης. Υπαγόρευση της σκέψης, με την απουσία κάθε ελέγχου απʼ τη λογική, έξω από κάθε προκατάληψη αισθητική ή ηθική. Ο σουρρεαλισμός στηρίζεται στην πίστη στην ανώτερη πραγματικότητα ορισμένων τύπων συσχετισμών αγνοημένων ως τώρα, στην παντοδυναμία του ονείρου, στο αδιάφορο παιγνίδι της σκέψης. Τείνει να καταλύσει οριστικά όλους τους άλλους ψυχικούς μηχανισμούς και να υποκατασταθεί στη θέση τους στη λύση των κυριότερων προβλημάτων της ζωής. Ο υπερρεαλισμός δεν εμφανίστηκε στη Γαλλία ως καλλιτεχνική κίνηση ή «σχολή», αλλά ως συστηματική απόπειρα για τη δραστική αλλαγή των όρων παραγωγής, πρόσληψης και λειτουργίας της τέχνης και για την αναθεώρηση της σχέσης της τέχνης με τη ζωή. Ημιεπίσημη αντικουλτούρα, πρόκληση, άρνηση του συστήματος, των αξιών, των θεσμών, αναδιοργάνωση του κόσμου και των συνειδήσεων, είναι ο γαλλικός υπερρεαλισμός που δεν έχει αντίστοιχο στον ελληνικό υπερρεαλισμό.

Αυτόματη γραφή: βασικό εργαλείο των υπερρεαλιστών. Ο αμεσότερος τρόπος εκφράσεως. Ένας τρόπος εκφράσεως που για να γίνει νοητός πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τους απόκρυφους μηχανισμούς του ονείρου…. Στην αυτόματη γραφή βλέπουν παραμερισμό λογικής, ηθικής ή αισθητικής μορφής. Συγγένεια με τον μηχανισμό των ονείρων, ό,τι είναι απωθημένο στο ασυνείδητό μας εκφράζεται εν τέλει μεταμφιεσμένα, καθώς δεν παραμερίζονται από την επέμβαση της ηθικής ή της λογικής.

Καθαρή ποίηση: Η στέρνα (1932), συνθετικό ποίημα που απαρτίζεται από 23 πεντάστιχες στροφές, με το οποίο κλείνει η πρώτη περίοδος της σεφερικής ποίησης. Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη απόπειρα του Σεφέρη προς την κατεύθυνση της «καθαρής ποίησης» (το ανέφικτο ιδεώδες μιας ποίησης απόλυτα «καθαρισμένης» από οποιοδήποτε μη ποιητικό στοιχείο, που λειτουργεί κυρίως με την υποβλητική «μαγεία» της γλώσσας). Το Fog, ανήκει στα «ακάθαρτα» ποιήματα της Στροφής, εννοώντας εκείνα που δεν αποβλέπουν στην «καθαρή ποίηση».
Σημαντικό δείγμα καθαρής ποίησης το πενταμερές ποίημα Μήτηρ Θεού του Σικελιανού, (η καθαρή ποίηση, υπήρξε ακραία μορφή του συμβολισμού, είναι η ποίηση που δεν απευθύνεται στη διάνοια του αναγνώστη, αλλά στόχο έχει να του προξενήσει αισθητική απόλαυση με τον ήχο και τον ρυθμό, με μέσα δηλαδή καθαρά ενδοποιητικά).

Πνευματικός εθνισμός: Η ιδεολογία του εθνισμού είχε ευρεία απήχηση στην ελληνική διανόηση, ύστερα από το 1922, οι αντιλήψεις του «εθνισμού» επιστρατεύονται προκειμένου να αναπληρώσουν το κενό που προέκυψε από τη συντριβή του μεγαλοΐδεατικού οράματος. Κεντρικός στόχος τώρα είναι η μετάθεση της φιλοδοξίας της «εθνικής αναγέννησης» από το πεδίο της εδαφικής επέκτασης (που ίσχυε ως κεντρικό ζητούμενο παλαιότερα) σʼ εκείνο της πνευματικής ηγεμονίας του ελληνισμού.
Ο «πνευματικός εθνισμός», που προωθείται στις αρχές της δεκαετίας του 1930 από πολλούς ιδεαλιστές στοχαστές,
αναγνωρίζει το έθνος ως:
αφηρημένη μεταφυσική οντότητα που υπερβαίνει τις λογικές επεξεργασίες, συνδέει την ιθαγένεια και τη γνησιότητα της τέχνης με την εμβάθυνση στην ελληνική γεωκλιματική ιδιαιτερότητα
και προτείνει την εθνική αυτογνωσία ως:
όρο για την ανάπτυξη δυναμικού συναγωνισμού με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Ελληνικότητα Οι νεωτερικοί ποιητές το `30 ενεπλάκησαν στην διεκδίκηση της «ελληνικότητας» ώστε να ανταπεξέρθουν στην οξύτατη κοινωνική και πνευματική απομόνωση τους, είχαν συντηρητική νοοτροπία μέσα στην δυναμική της εποχής τους (δικτατορία Μεταξά, πόλεμο και Κατοχή). Έτσι αποκόπηκαν από τις ευρύτερες ριζοσπαστικές (πνευματικές και κοινωνικές) διεκδικήσεις των ευρωπαϊκών μοντερνιστικών κινήσεων. Η συζήτηση περί «ελληνικότητα» εκτυλίσσεται στα τελευταία, ιδίως, χρόνια της δεκαετίας του 1930, με συμμετοχή και αρκετών από τους εκπροσώπους της ποιητικής γενιάς. Οι θιασώτες του πνευματικού εθνισμού προωθούν ένα νεφελώδες αίτημα «ελληνικότητα» και συγχρόνως απαξιώνουν τις μοντερνιστικές αναζητήσεις, τις οποίες και αντιμετωπίζουν ως προϊόντα μιμητικής ξενομανίας. Η «ελληνικότητα» είναι περισσότερο αντικείμενο προβληματισμού παρά μια ενιαία και συνεκτική θεωρία προς εφαρμογή.
Από το τέλος του 1934, η Αριστερά στρέφεται αποφασιστικά προς τη λαϊκή παράδοση και , αρνούμενη τους αστικούς «μαϊμουδισμούς» των εισαγμένων από την Ευρώπη τεχνοτροπιών, προτείνει το «λαϊκό» [«δημοτικό] τραγούδι ως πρότυπο για τη δημιουργία μιας λογοτεχνίας κατανοητής από τον λαό και ριζωμένης στα γνήσια εθνικά αισθήματα, προκαλώντας έτσι και την αντίδραση ορισμένων δικών της συγγραφέων. Παρότι η αριστερής προέλευσης «λαϊκιστική εκδοχή του εθνικισμού» δεν είχε μεγάλη επίδραση στο πνευματικό και καλλιτεχνικό γίγνεσθαι στη διάρκεια της δεκαετίας του `30 , η μακροπρόθεσμη σημασία της συγκεκριμένης στροφής προς τη λαϊκή παράδοση είναι μεγάλη. Η «ελληνικότητα» πιστοποιείται ως αισθητική αρετή, ως τεκμήριο αυτονόητης και αδιαμφισβήτητης λογοτεχνικής αξίας, ως απόδειξη πνευματικής «υπευθυνότητας» ως γενικό και ειδοποιό χαρακτηριστικό της γενιάς του `30.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12ο - Η πεζογραφία της γενιάς του ΄30

Ελληνικότητα η εθνική και λαϊκή πνευματική παραγωγή μετά τη μικρασιατική καταστροφή, επαναπροσδιορισμός της ελληνικότητας στην παράδοση, με την ωφέλιμη αφομοίωση του ευρωπαϊκού πνεύματος. Η ανάγκη για την αξιοποίηση του εθνικού λαϊκού πολιτισμού και της νεοελληνικής πολιτιστικής παράδοσης, από το 1936 και μετά, εξασφάλισε στους αστούς διανοουμένους τον ρόλο του πνευματικού ηγέτη. Επιστροφή στο παρελθόν, στον τόπο καταγωγής, στη ζωή της γενέθλιας πόλης, στην παιδική και εφηβική ηλικία αλλά και στην ιστορία, στο πλαίσιο αξιοποίησης της νεοελληνικής πολιτιστικής παράδοσης. Ο πνευματικός εθνισμός αντικατέστησε την Μεγάλη Ιδέα και λειτούργησε ως αντίβαρο στις μαρξιστικές ιδέες. Ανάδειξη της πνευματικής ιδιοφυίας του ελληνισμού και η γνήσια ελληνική ιδιοσυστασία της πνευματικής ζωής και της καλλιτεχνικής δημιουργίας ως αποτέλεσμα σύνθεσης του χώρου και των ανθρώπων του, προκειμένου η σύνθεση αυτή να αντιπαρατεθεί εφάμιλλα στις άλλες εθνικές ευρωπαϊκές παραδόσεις. Η ελληνική φύση «όχι μόνο ανάγεται σε κύριο συστατικό εθνικής μοναδικότητας και ιδιοτυπίας αλλά πνευματοποιείται, γίνεται άυλη και αφηρημένη δύναμη.»

Ρεαλισμός: απεικόνιση των εξωτερικών μορφών της ζωής, όσο μπορεί πιο πιστά. Εξ ορισμού «η ρεαλιστική λογοτεχνία είναι γραμμένη έτσι ώστε να δίνει την εντύπωση ότι αναπαριστά τη ζωή και τον κοινωνικό περίγυρο όπως τα αντιλαμβάνεται ο μέσος αναγνώστης, δημιουργώντας την αίσθηση ότι τα εν λόγω πρόσωπα μπορεί όντως να υπάρχουν και ότι τέτοιου είδους πράγματα μπορεί κάλλιστα να συμβαίνουν». Ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα πρέπει να στηρίζεται σε συμβάσεις και σε αφηγηματικούς κώδικες οικείους στον αναγνώστη προκειμένου το κείμενο «να μοιάζει με αντανάκλαση της καθημερινής πραγματικότητας»

Ηθογραφία: κυρίαρχη μορφή της περιγραφής της εξωτερικής πραγματικότητας, στο τέλος του 19ου αιώνα. Φωτογραφική αποτύπωση της πραγματικότητας. Περιγράφει συνήθειες της καθημερινής ζωής σε ορισμένο τόπο και χρόνο, κυρίως στο αγροτικό και επαρχιακό περιβάλλον. Η γενιά του ʼ30 απέρριψε την ηθογραφία.

Νατουραλισμός οι ήρωες του Καραγάτση παλεύουν ενάντια σε έναν βιολογικό ντετερμινισμό που υπαγορεύει τη δράση τους και τον χαρακτήρα τους και απηχεί τον νατουραλισμό.

Μοντερνισμός: χαρακτηρίζει τις τάσεις στη λογοτεχνία και τις άλλες τέχνες που εκδηλώθηκαν στον ευρωπαϊκό χώρο μετά τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο. Η πεζογραφία ιδιαίτερα, κάτω από την επίδραση του υπερρεαλισμού και άλλων καλλιτεχνικών κινημάτων όπως ο εξπρεσιονισμός, ο κυβισμός και ο φουτουρισμός,
ανατρέπει τις προγενέστερες αφηγηματικές συμβάσεις
με τη διάσπαση της αφηγηματικής συνέχειας,
με την απόκλιση από τους συνήθεις τρόπους αναπαράστασης των χαρακτήρων και
με την εφαρμογή νέων αφηγηματικών τεχνικών (όπως ο εσωτερικός μονόλογος) που παραβιάζουν την παραδοσιακή σύνταξη και συνοχή της αφηγηματικής γλώσσας.

Αυτοβιογραφικός λόγος, παλιά τεχνική που περιγράφει την αυθεντική βιωμένη πραγματικότητα με ρεαλισμό αλλά και έντονη συναισθηματική και ιδεολογική φόρτιση, δηλαδή την ανάμειξη ρεαλισμού και λυρικής έκφρασης. Το νούμερο 31328 Βενέζης.
Οπτική γωνία για τον πεζογράφο της γενιάς του ʼ30, μέσα από την οπτική γωνία του ατόμου μελετάτε η κοινωνία. Οι αλλαγές της οπτικής γωνίας αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου ψυχισμού και της σύγχρονης ζωής στην κοινωνία. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο, όσο και στον εσωτερικό μονόλογο η οπτική γωνία της αφήγησης είναι η οπτική γωνία ενός προσώπου της ιστορίας.

Ροή συνείδησης: Είναι μέθοδος αφήγησης, η ψυχολογική παρατήρηση, η αναπαράσταση της «ροής συνείδησης» και η σηματοδότηση της λεπτομέρειας. Η απόδοση της «ροής συνείδησης», θα μπορούσε κατά μία έννοια να θεωρηθεί ως η πλέον πειστική μίμηση της εσωτερικής πραγματικότητας, άρα και ρεαλιστική. Συγχρόνως όμως η τεχνική αυτή αποκαλύπτει τη διαμεσολάβηση του συγγραφέα που την καταγράφει και συνεπώς ο ρεαλισμός της είναι πλασματικός. Ο εσωτερικός μονόλογος, όπως και ο ελεύθερος πλάγιος λόγος, αναπαριστούν τη «ροή συνείδησης», δηλαδή την αδιάσπαστη ροή παραστάσεων, σκέψεων και συναισθημάτων που διατρέχουν το νου».

Παντογνώστης αφηγητής:, γ΄ πρόσωπο, η τεχνική του «παντογνώστη αφηγητή» αποδεσμεύει τον μυθιστοριογράφο από το κεντρικό πρόσωπο και αξιοποιεί όλα τα πρόσωπα. Ευρείες δυνατότητες σύνθεσης και οπτικής γωνίας. Κλασική χρήση του «παντογνώστη αφηγητή» καθολική αποστασιοποίηση του συγγραφέα από τα πρόσωπα του έργου του.

Εσωτερικός μονόλογος: οι συγγραφείς του μοντερνισμού καθιέρωσαν τη νέα αφηγηματική τεχνική, που δείχνει την προσήλωση στην εσωτερική ζωή και στις ψυχικές διεργασίες, εσωτερικότητα, εσωτερική παρατήρηση. Συνειρμικός εσωτερικός μονόλογος. Η απόδοση των σκέψεων, των συναισθημάτων και γενικότερα `του περιεχομένου της συνείδησης` ενός προσώπου της αφήγησης σε αʼ πρόσωπο και σε χρόνο ενεστώτα». Η συνειρμική λειτουργία της σκέψης εν τη γενέσει της, η τυχαιότητά της και η συνάφειά της με τη λειτουργία του υποσυνειδήτου αντανακλώνται και στην αντίστοιχη μορφολογία του εσωτερικού μονολόγου, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την έλλειψη σύνταξης και συνοχής, τη μη λογική οργάνωση και την αποσπασματικότητα. Θεωρητικά, ο εσωτερικός μονόλογος εμφανίζεται στο κείμενο χωρίς εισαγωγικά ή άλλα σημεία στίξης, και χωρίς τις συνήθεις προειδοποιητικές παρεμβάσεις του αφηγητή (όπως π.χ. «είπε..», «σκέφτηκε..» κ.λπ.).

Ελεύθερος ή ανεξάρτητος πλάγιος λόγος: τεχνική, η οποία μαζί με τον εσωτερικό μονόλογό επιτρέπει στον μυθιστοριογράφο να μπει μέσα στον ψυχισμό των προσώπων του και να περιγράψει την πραγματικότητα αλλά και την εσωτερική τους ζωή από τη δική τους οπτική γωνία. Είναι η «πιστή, `επί λέξει` απόδοση των μη εκπεφρασμένων σκέψεων, διαθέσεων ή συναισθημάτων ενός προσώπου της αφήγησης από τον αφηγητή σε γ΄ πρόσωπο και σε παρωχημένο χρόνο του ρήματος» και χωρίς εισαγωγικά, παύλες διαλόγου, με λεξιλόγιο που εκφράζει την προσωπικότητα του προσώπου.

Ειρωνική αποστασιοποίηση ή ειρωνεία όταν ο μυθιστοριογράφος μπορεί να κοιτάξει τα πρόσωπά του από μια τέτοια απόσταση, ώστε να είναι σε θέση να αναφέρει τις σκέψεις τους και τις πεποιθήσεις τους δίχως να μεροληπτεί. Όταν ο μυθιστοριογράφος παρουσιάζει αμερόληπτα τις διαφορετικές οπτικές γωνίες των προσώπων του έργου και του αφηγητή. Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας εντύπωσης αυθυπαρξίας των προσώπων. Αντίθετα δεν υπάρχει απόσταση της ειρωνείας όταν η οπτική του αφηγητή ταυτίζεται με την οπτική γωνία του ήρωα του. Στην ποίηση λειτουργεί διαφορετικά η ειρωνεία.

πηγή: www.eap-forums.gr

Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2016

Τρόπος Λειτουργίας της Φωτογραφικής Μηχανής

Τρόπος Λειτουργίας της Φωτογραφικής Μηχανής



Το φως που αντανακλάται από το αντικείμενο μπαίνει στη μηχανή διαμέσου του φακού ο οποίος αναγκάζει τις ακτίνες να περάσουν μέσα από τον ανοιχτό φωτοφράκτη και το διάφραγμα που καθορίζει τη φωτεινότητα και να σχηματίσουν ένα ανάποδο και αντίστροφο είδωλο πάνω στο φιλμ. Τα φωτοευαίσθητα χημικά του φιλμ ανταποκρίνονται σε διαφορετικά χρώματα και εντάσεις του φωτός σχηματίζοντας μια εικόνα σε λανθάνουσα κατάσταση η οποία μπορεί να εμφανιστεί και να δώσει την τελική έγχρωμη φωτογραφία. Η μηχανή επίσης έχει, ένα σύστημα σκόπευσης που σας επιτρέπει να καδράρετε το θέμα σας.
Η φωτογραφική μηχανή είναι μια ακριβή μονάδα. Πριν αγοράσετε λοιπόν μία, καλό θα ήταν να δοκιμάζατε ένα μοντέλο περίπου το ίδιο μ' αυτό που θα θέλατε, ελέγχοντας την ευκολία των χειρισμών του και την ευελιξία του. Σιγουρευτείτε ότι η μηχανή ταιριάζει στο είδος της φωτογραφίας που διαλέξατε και αγοράστε την καλύτερη ποιότητα που μπορείτε. Με την πείρα θα μπορείτε να κρίνετε ποιο είδος μηχανής σας ταιριάζει.
Όταν τραβάτε μια φωτογραφία, αναγκάζετε το φως που αντανακλάται από το αντικείμενό σας, να σχηματίσει ένα είδωλο που επιδρά πάνω στα ευαίσθητα χημικά του φιλμ. Η μηχανή ελέγχει αυτή τη διαδικασία με πολλούς τρόπους. Η λειτουργία κάθε μηχανισμού και οι διάφορες μορφές που μπορεί να πάρει παρουσιάζονται εδώ.
Καταλαβαίνοντας τη φωτογραφική μηχανή
Μια σύγχρονη μηχανή θα πρέπει να περικλείνει ένα μηχανισμό φωτοφράκτη, φακό και διάφραγμα και ίσως ένα φωτόμετρο συνδεμένο για αυτόματη εκφώτιση, ενώ παράλληλα θα πρέπει να επιτρέπει αρκετό χώρο για ένα σύστημα σκόπευσης όπως επίσης και για το φιλμ.
Το μέγεθος της μηχανής συνδέεται με το μέγεθος ή το φορμά του φιλμ που δέχεται και το μέγεθος με τη σειρά του επηρεάζει το είδος της φωτογραφίας για το οποίο σχεδιάστηκε η μηχανή. Οι μηχανές πόκετ προορίζονται περισσότερο για γρήγορες και απλές λήψεις, οι μηχανές μεγάλου φορμά για δουλειά στο στούντιο, ενώ οι μηχανές 35 mm (οι περισσότερο χρησιμοποιούμενες) είναι ελαφρές, ευκολόχρηστες και προσφέρουν τις πιο πολλές χρήσεις.
Η κατασκευή μιας μηχανής επηρεάζεται και από το σύστημα σκόπευσης, το οποίο δείχνει το οπτικό πεδίο του φακού και τα όρια της εικόνας πάνω στο φιλμ. Οι δύο κύριοι τύποι, ο απευθείας (συνήθως μαζί με τηλέμετρο) και ο ρεφλέξ ή "διαμέσου του φακού", αναφέρονται, μαζί με τις μηχανές που τους χρησιμοποιούν, παρακάτω
Είδη φωτοφράκτη
Ο φωτοφράκτης ελέγχει τη διάρκεια της έκθεσης του φιλμ στο φως. Οι σημερινοί μηχανικοί ή ηλεκτρονικοί φωτοφράχτες έχουν τη δυνατότητα "ταχυτήτων" (χρόνου έκθεσης) από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι 1/1000 του δευτερολέπτου ή και λιγότερο. Η ταχύτητα του φωτοφράκτη επηρεάζει την έκθεση (όταν συνδυάζεται με ένα άνοιγμα διαφράγματος) όπως και τον τρόπο που θα καταγραφεί μια κίνηση καθαρά ή με ασάφεια.
Υπάρχουν δύο βασικά είδη φωτοφράκτη: ο διαφραγματικός, συνήθως τοποθετημένος μέσα στο φακό, και ο φωτοφράκτης εστιακού επιπέδου, τοποθετημένος μέσα στο σώμα της μηχανής ακριβώς μπροστά από το φιλμ, στο εστιακό επίπεδο (βλ. κάτω). Θα βρείτε διαφραγματικούς φωτοφράχτες στις περισσότερες απλές μηχανές, ενώ ο φωτοφράκτης εστιακού επιπέδου είναι ουσιαστικό μέρος της μονοοπτικής ρεφλέξ. Μεταξύ των εκθέσεων, προστατεύει το φιλμ από το φως έτσι ώστε να μπορείτε να αλλάξετε το φακό με κάποιον άλλο, πράγμα που επιτρέπει ένα πολύ ευέλικτο σύστημα εναλλαγής φακών.
Μηχανισμοί φωτοφράκτη
Ένας μεταλλικός διαφραγμα-τικός φωτοφράκτης τοποθετημένος μέσα στο σώμα του φακού, λειτουργεί όπως φαίνεται δεξιά 
Ένας φωτοφράκτης εστιακού επιπέδου,  αποτελείται από δύο κινητές οθόνες Το κενό στο μέγεθος του αρνητικού της πρώτης οθόνης καλύπτεται μερικά από την επόμενη οθόνη, για να δημιουργήσει μια κινούμενη σχισμή κατά μήκος του φιλμ όσο πιο μικρή είναι η σχισμή τόσο πιο σύντομη η έκθεση Όλο το αρνητικό αποκαλύπτεται μόνο με ταχύτητες κάτω του1/60 (ή 1/125) sec
Λειτουργία του φακού
Τα φωτεινά κύματα που αντανακλώνται από το αντικείμενό σας, περνάνε μέσα στη μηχανή διαμέσου του φακού και του διαφράγματος. Το διάφραγμα ελέγχει το ποσό της "έντασης" του φωτός που περνά στη μηχανή όπως ακριβώς και η ίριδα του ματιού σας. Είναι διαβαθμισμένο σε αριθμούς f ή "στοπ".
Οι σύγχρονοι έγχρωμοι φακοί είναι συνήθως κατασκευασμένοι από έναν αριθμό γυάλινων στοιχείων τα οποία μαζί αναγκάζουν τα φωτεινά κύματα να παρεκκλίνουν και να συναντηθούν σε ένα συγκεκριμένο σημείο πίσω από το φακό, σχηματίζοντας μια καθαρή εικόνα.
Όταν ο φακός έχει ρυθμιστεί για το άπειρο, τα φωτεινά κύματα από τα αντικείμενα σε όλες τις αποστάσεις συγκλίνουν για να συναντηθούν σε ένα σημείο που ονομάζεται κύρια εστία. Το επίπεδο στο οποίο η εικόνα είναι εστιασμένη καθαρή ονομάζεται εστιακό επίπεδο. Μέσα στη μηχανή το επίπεδο αυτό είναι σταθερό και ακριβώς εκεί είναι τοποθετημένο το φιλμ έτσι ώστε να καταγράψει την εικόνα. Η απόσταση ανάμεσα από το κέντρο του φακού και την κύρια εστία, σε χιλιοστά, προσδιορίζει την εστιακή απόσταση του φακού.
Εστίαση
Τα φωτεινά κύματα από τα κοντινά αντικείμενα συγκλίνουν πιο πίσω από το φακό, στο επίπεδο του ειδώλου. Για μια καθαρή φωτογραφία, αυτό το επίπεδο πρέπει να συμπέσει με το εστιακό επίπεδο, όπου βρίσκεται και το φιλμ αυτό ακριβώς είναι η εστίαση. Κατά την εστίαση ο ίδιος ο φακός μετακινείται για να φέρει το επίπεδο του ειδώλου σε σύμπτωση με το εστιακό επίπεδο. Μπορείτε εύκολα να παρατηρήσετε την κίνηση αυτή του φακού, αν γυρίσετε το δαχτυλίδι της εστίασης της μηχανής σας  - ο φακός κινείται προς τα έξω για τα πιο κοντινά αντικείμενα.
Ένας φακός εστιασμένος στο άπειρο φέρνει το φως από τα απομακρυσμένα αντικείμενα (παράλληλες ακτίνες κάτω) και το συγκεντρώνει στο εστιακό επίπεδο Το φως από τα κοντινά αντικείμενα φτάνει στο φακό υπό γωνία και συγκεντρώνεται αρκετά πίσω του στο επίπεδο του ειδώλου Για να εστιαστούν τα κοντινά αντικείμενα, ο φακός έρχεται μπροστά μέχρι που το επίπεδο του ειδώλου να συμπέσει με το εστιακό επίπεδο όπου βρίσκεται το φιλμ.
Είδη εστίασης
Υπάρχουν τρία βασικά είδη εστίασης: μόνιμη εστίαση, μόνιμος φακός με δυνατότητα εστίασης και εναλλασσόμενος φακός. Οι μηχανές μόνιμης εστίασης έχουν ένα σταθερό φακό με περιορισμένες επιλογές διαφράγματος ή σταθερό διάφραγμα. Αυτό το σύστημα μας δίνει φωτογραφίες εστιασμένες από τον ορίζοντα μέχρι μερικά μέτρα από τη μηχανή.
Η πλειοψηφία των μηχανών είναι εξοπλισμένη με νορμάλ φακό, που έχει τη δυνατότητα επιλογής της εστίασης και είναι προσαρμοσμένος μόνιμα στο σώμα τους. Η δυνατότητα μεταβλητού διαφράγματος επιτρέπει την επιλογή της εστίασης και του βάθους πεδίου. Τις μεγαλύτερες δυνατότητες μας τις δίνουν οι μηχανές με εναλλασσόμενους φακούς, που επιτρέπουν την επιλογή της εστιακής απόστασης.
Εστιακή απόσταση των φακών
Η εστιακή απόσταση ενός φακού καθορίζει το οπτικό του πεδίο και το μέγεθος στο οποίο μπορεί να δείξει μια εικόνα πάνω στο φιλμ σας. Ένας νορμάλ φακός δίνει ένα μέγεθος εικόνας και ένα οπτικό πεδίο παρόμοιο μ' αυτό που βλέπετε. Ένας φακός με μικρότερη εστιακή απόσταση καλύπτει ένα πιο πλατύ οπτικό πεδίο είναι ένας ευρυγώνιος φακός αλλά ελαττώνει το μέγεθος της εικόνας. Ένας φακός μεγάλης εστιακής απόστασης ή τηλεφακός μεγεθύνει τα μακρινά αντικείμενα δίνοντας ένα πιο μικρό οπτικό πεδίο. Ο χαρακτηρισμός όμως ενός φακού δεν εξαρτάται μόνο από την εστιακή του απόσταση αλλά και από το φορμά της μηχανής. Σε μια μηχανή 35 mm ο νορμάλ φακός είναι 50/55 mm, ένας ευρυγώνιος από 18 μέχρι 35 mm και ένας τηλεφακός από 75 μέχρι 1000 και περισσότερο. Σε μια μηχανή 110 ο νορμάλ φακός έχει εστιακή απόσταση περίπου 24 mm και σε μηχανή 6 χ 6 περίπου 80 mm.
Σύστημα φωτομέτρησης
Οι περισσότερες σύγχρονες μηχανές έχουν ένα φωτόμετρο, ή πάνω στο σώμα τους για να μετρούν τη φωτεινότητα του θέματος (ηλεκτρικό μάτι) ή μέσα σ' αυτές για να φωτομετρούν το είδωλο (ΤΤΙ ή ολική φωτομέτρηση). Και στις δύο περιπτώσεις το φωτόμετρο μπορεί να είναι συνδεμένο με τους ελέγχους εκφώτισης διάφραγμα και φωτοφράκτη και μπορεί να δίνει πληροφορίες στο οφθαλμοσκόπιο με μια κινητή βελόνα ή "LED" (δίοδος που εκπέμπει φως). Ίσως επίσης να προγραμματίζει την έκθεση αυτόματα.
Τα αυτόματα συστήματα δεν είναι ευέλικτα δεν μπορείτε να διαλέξετε ενδείξεις που να ταιριάζουν στο θέμα σας. Τα συστήματα "προτεραιότητας" διαφράγματος ή ταχύτητας σας επιτρέπουν να διαλέξετε μια ένδειξη. Ο μηχανικός χειρισμός (ή ο αυτόματος με επιλογή και μηχανικού) είναι ο πιο ευέλικτος.
 
11
Αρχές τεχνικού σχεδιασμού

εικόνα
Όπως με κάθε οπτικά σύστημα, το πιο σημαντικά στοιχείο στη φωτογραφία είναι το φως. Όλες οι φωτογραφικές μηχανές είτε ελέγχουν το φως είτε αντιδρούν στο φως. Η λέξη φωτογραφία προέρχεται από τις λέξεις "φως" και "γράφω", που σημαίνουν "χαράσσω με το φως". Χωρίς φως δεν υπάρχει φωτογραφία.
Διάβασες σχετικά με το φως και τα οπτικά συστήματα στο κεφάλαιο 10. Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει ορισμένα βασικά θέματα σχετικά με τη φωτογραφία και το φωτογραφικό εξοπλισμό. Θα μάθεις για την ανατομία μιας φωτογραφικής μηχανής και πώς λειτουργούν οι φακοί και το φιλμ.
Όροι που πρέπει να μάθεις.
φωτοφράκτης ή κλείστρο
μονοοπτική φωτογραφική μηχανή ρεφλέξ
εστιακή απόσταση
οπτικό πεδίο
ευρυγώνιος φακός
τηλεφακός
φωτόμετρο
φίλτρα
εμουλσίνη
παγχρωματικό φιλμ
φωτοαντίθεση ή διαβάθμιση
υγρό εμφανίσεως
λουτρό σταματήματος
στερεωτικό υγρό
μεγεθυντήρας
Καθώς θα διαβάζεις και θα μελετάς το κεφάλαιο αυτό, θα βρεις απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως:
  • Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας τηλεμετρικής φωτογραφικής μηχανής και μιας φωτογραφικής μηχανής SLR;
  • Τι πρόσθετος εξοπλισμός χρειάζεται, για να παίρνουμε καλές φωτογραφίες;
  • Τι κάνει ένας μεγεθυντήρας;
  • Σε τι διαφέρει η έγχρωμη φωτογραφία από την ασπρόμαυρη;
  • Τι συμβαίνει κατά την εμφάνιση του φιλμ;
Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ
Η φωτογραφική μηχανή είναι ένα κοινό παράδειγμα οπτικού συστήματος. Όπως έμαθες στο προηγούμενο κεφάλαιο, ένα οπτικό σύστημα περιλαμβάνει μια πηγή φωτός, ένα μέσο ελέγχου του φωτός και κάποιο τρόπο καταγραφής της εικόνας. Οι φωτογραφικές μηχανές χρησιμοποιούνται για να ελέγχουν και να καταγράφουν φως επάνω σε φιλμ.
Όλες οι φωτογραφικές μηχανές έχουν ένα σώμα, ένα φακό και ένα φωτοφράκτη (σχ. 11.1). Το σώμα είναι ένα φωτοστεγές "κουτί" που περιέχει το φιλμ στο οποίο θα καταγραφεί η εικόνα. Ο μόνος τρόπος για να μπει φως στο κουτί αυτό, είναι διά του φακού. Ο φακός, όπως έμαθες στο δέκατο κεφάλαιο, εστιάζει φως. Στην περίπτωση της φωτογραφικής μηχανής, εστιάζει το φως επάνω στο φιλμ. Ο φωτοφράκτης ή κλείστρο (shutter) της φωτογραφικής μηχανής ανοίγει και κλείνει το άνοιγμα του φακού. Το φως μπορεί να μπει στη φωτογραφική μηχανή μόνο όταν είναι ο φωτοφράκτης ανοικτός.
Στην πλέον απλή της μορφή, μια φωτογραφική μηχανή μπορεί να είναι ένα "κουτί" με
εικόνα 1ΣΧΗΜΑ 11.1. Τα βασικά μέρη μιας φωτογραφικής μηχανής είναι ένα φωτοστεγές "κουτί", ένας φακός που εστιάζει φως στο φιλμ και ένας φωτοφράκτης που ανοίγει και κλείνει.
μία οπή στο ένα άκρο και μια υποδοχή για την τοποθέτηση του φιλμ στο άλλο. Η οπή κατευθύνει το φως επάνω στο φιλμ και έτσι ενεργεί σαν φακός. Η διάρκεια του χρόνου για την είσοδο του φωτός στη φωτογραφική μηχανή ελέγχεται από ένα κομμάτι χαρτόνι που επικολλάται στην οπή. Το χαρτόνι λειτουργεί σαν διάφραγμα. Αυτός ο τύπος φωτογραφικής μηχανής είναι γνωστός ως μηχανή σκοτεινού θαλάμου (σχ. 11.2). Όσο πρωτόγονη και αν είναι αυτή η φωτογραφική μηχανή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ληφθούν ορισμένες ενδιαφέρουσες φωτογραφίες.
Σήμερα υπάρχουν πολλοί τύποι φωτογραφικών
εικόνα 1
ΣΧΗΜΑ 11.2. Η απλή φωτογραφική μηχανή που εικονίζεται αριστερά είναι ένα φωτοστεγές "κουτί" με μια οπή σε μέγεθος καρφίτσας στο ένα άκρο. Το άλλο άκρο ανοίγει, ώστε να μπορεί να προσαρμοσθεί εσωτερικά φιλμ (η βασική δραστηριότητα #2 στο τέλος της ενότητας IV σου λέει πώς να κατασκευάσεις μια τέτοια φωτογραφική μηχανή). Δεξιά εικονίζεται μια πιο σύνθετη φωτογραφική μηχανή.
μηχανών στην αγορά. Ορισμένες είναι απλές, όπως του τύπου "σημάδεψε και φωτογράφησε". Άλλες είναι αρκετά πολύπλοκες. Παρακάτω αναφέρονται τα βασικά χαρακτηριστικά φωτογραφικών μηχανών τύπου τηλεμέτρου, διοπτικής ρεφλέξ, απ' ευθείας σκοπεύσεως και μονοοπτικής ρεφλέξ.
Φωτογραφικές μηχανές τύπου τηλεμέτρου.
Οι φωτογραφικές μηχανές τύπου τηλεμέτρου έχουν δύο φακούς (σχ. 11.3). Ο φωτογράφος κοιτάζει μέσα από τον απλό φακό τηλεμέτρου το αντικείμενο προς φωτογράφηση. Ένας διαφορετικός πολύπλοκος φακός εστιάζει την εικόνα στο φιλμ. Επειδή το αντικείμενο φαίνεται μέσω ενός φακού και φωτογραφίζεται μέσω άλλου, η εικόνα που θα προκύψει μπορεί να μην είναι αυτό που βλέπει ο φωτογράφος (σχ. 11.4). Αυτό συμβαίνει συχνά, όταν φωτογραφίζομε από μικρή απόσταση.
Ορισμένες φθηνές φωτογραφικές μηχανές τηλεμέτρου παίρνουν καλές φωτογραφίες. Αυτές έχουν απλούς φακούς, που είναι μόνιμα ενσωματωμένοι στη φωτογραφική μηχανή. Ορισμένες είναι μικρές και χρησιμοποιούν φιλμ σε μικρά μεγέθη. Προτιμώνται για στιγμιαίες φωτογραφίες, αφού είναι συχνά ελαφρές και εύκολες στη χρήση τους.
Πιο ακριβές μηχανές τηλεμέτρου μπορεί να έχουν εναλλασσόμενους φακούς, αυτόματη εστίαση και έλεγχο του χρόνου εκθέσεως στο φως, ενσωματωμένο φλας και μηχανισμό περιστροφής του φιλμ (σχ. 11.5). Πρόκειται για ηλεκτρονικά θαύματα. Αφού χρησιμοποιούν φιλμ 35 mm (περιγράφεται αργότερα στο κεφάλαιο αυτό), μπορούν να δώσουν πολύ καλές φωτογραφίες υπό ποικίλες συνθήκες. Οι φωτογραφικές αυτές μηχανές τηλεμέτρου προτιμώνται πολύ από τους καταναλωτές, επειδή είναι τόσο εύκολες στη χρήση.
Διοπτική φωτογραφική μηχανή ρεφλέξ.
Όπως η φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου, έτσι και η διοπτική μηχανή ρεφλέξ (twin lens
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.3. Μία φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου έχει ξεχωριστούς φακούς για να βλέπομε το αντικείμενο και για να φωτογραφίζομε.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.4. Αυτό που βλέπεις μέσω τον μηχανισμού σκοπεύσεως μπορεί να μην είναι ακριβώς αυτό που εμφανίζεται στη φωτογραφία.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.5. Μία σύγχρονη φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου έχει πολλά θετικά χαρακτηριστικά, όπως η αυτόματη εστίαση. Τέτοιες φωτογραφικές μηχανές ονομάζονται φωτογραφικές μηχανές αυτόματης εστιάσεως.
εικόνα 1
ΣΧΗΜΑ 11.6. Οι διοπτικές ρεφλέξ φωτογραφικές μηχανές (TLR) έχουν δύο φακούς. Ο άνω φακός είναι για να βλέπομε το αντικείμενο. Ο κάτω φακός χρησιμοποιείται για να φωτογραφίζομε.
εικόνα 1
ΣΧΗΜΑ 11.7. Ένας σταθερός καθρέπτης μέσα σε μία διοπτική ρεφλέξ φωτογραφική μηχανή (TLR) ανακλά την εικόνα τον αντικειμένου προς τα επάνω, στο μάτι του φωτογράφου.
refflex camera) έχει δύο φακούς (σχ. 11.6): με τον έναν στοχεύεται το αντικείμενο και με τον άλλο εστιάζεται το φως στο φιλμ. Ο φακός σκοπεύσεως του αντικειμένου είναι στο επάνω μέρος της φωτογραφικής μηχανής και ο φωτογράφος κοιτάζει κάτω, προς αυτόν. Ο όρος ρεφλέξ σημαίνει ότι υπάρχει ένας καθρέπτης μέσα στη μηχανή που ανακλά την εικόνα του αντικειμένου προς τα επάνω, προς το μάτι του φωτογράφου (σχ. 11.7).
Οι διοπτικές φωτογραφικές μηχανές ρεφλέξ είναι μεγαλύτερες από τις μηχανές τηλεμέτρου. Χρησιμοποιούν φιλμ μεγαλύτερου μεγέθους και μπορούν να παράγουν θαυμάσιες φωτογραφίες. Όμως είναι βαριές και ακριβές. Συνεπώς χρησιμοποιούνται γενικά από επαγγελματίες και απαιτητικούς ερασιτέχνες φωτογράφους.
Φωτογραφικές μηχανές απ' ευθείας σκοπεύσεως.
Οι φωτογραφικές μηχανές απ' ευθείας σκοπεύσεως (view camera) είναι οι μεγαλύτερες από όλες (σχ. 11.8). Μοιάζουν με ακορντεόν, επειδή ο φακός είναι προσαρμοσμένος στο πίσω μέρος της φωτογραφικής μηχανής με μια
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.8 Οι φωτογραφικές μηχανές απ' ευθείας σκοπεύσεως χρησιμοποιούν πολύ μεγάλα φύλλα φιλμ, για να πάρουν φωτογραφίες υψηλής ποιότητας. Τόσο ο φακός όσο και το φιλμ, μπορούν να αλλάζουν κλίσεις για να διαμορφωθεί ανάλογα η προοπτική της φωτογραφίας.
φυσούνα που διπλώνει. Λόγω του μεγέθους, οι φωτογραφικές μηχανές απ' ευθείας σκοπεύσεως είναι προσαρμοσμένες σε μία βάση με τρία πόδια που λέγεται τρίποδο.
ΟΑντίθετα με τις μικρότερες φωτογραφικές μηχανές, η φωτογραφική μηχανή απ' ευθείας σκοπεύσεως χρησιμοποιεί ένα φύλλο φιλμ για κάθε φωτογράφηση. Τα φύλλα μπορεί να είναι 10 x 13 cm ή 20 x 25 cm ή ακόμη μεγαλύτερα. Φιλμ του μεγέθους αυτού δίνουν φωτογραφίες ευκρινείς στις λεπτομέρειες. Όταν μεγεθύνονται τα αρνητικά, για να εμφανισθεί μια φωτογραφία, μεγεθύνονται επίσης οι ατέλειες του φιλμ. Οι φωτογραφίες δεν είναι ευκρινείς (διακρίνονται κόκκοι) ή είναι λίγο θολές. Επειδή τα αρνητικά που παράγονται από μία φωτογραφική μηχανή απ' ευθείας σκοπεύσεως είναι αρχικώς μεγάλα, δεν χρειάζεται να μεγεθυνθούν τόσο πολύ, για να παραχθεί η φωτογραφία. Συνεπώς οι φωτογραφίες που λαμβάνονται με μια φωτογραφική μηχανή απ' ευθείας σκοπεύσεως είναι πολύ ευκρινείς στις λεπτομέρειες. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα της συγκεκριμένης φωτογραφικής μηχανής.
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι η ικανότητά της να εστιάζει με ακρίβεια και σε αρκετό
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.9. Οι μονοοπτικές ρεφλέξ φωτογραφικές μηχανές (SLR) σον επιτρέπουν να φωτογραφίσεις ακριβώς αυτό που βλέπεις. Ο ίδιος φακός χρησιμοποιείται για σκόπευση και λήψη της φωτογραφίας.
βάθος ένα θέμα. Αυτό συμβαίνει επειδή ο φακός και το σύστημα που κρατά το φιλμ μπορούν να πάρουν κλίση, για να αλλάξουν την προοπτική. Ο φωτογράφος έχει πολλά περιθώρια ελέγχου.
Μονοοπτικές φωτογραφικές μηχανές ρεφλέξ (SLR).
Η μονοοπτική φωτογραφική μηχανή ρεφλέξ 35 mm (Single Lens Reflex camera) έχει γίνει το "άλογο εργασίας" για τους επαγγελματίες και τους απαιτητικούς ερασιτέχνες φωτογράφους (σχ. 11.9). Οι φωτογραφικές αυτές μηχανές μεταφέρονται εύκολα και έχουν τη δυνατότητα να βγάζουν θαυμάσιες φωτογραφίες. Επί πλέον, προσφέρονται σε ένα μεγάλο φάσμα μοντέλων και διατίθεται τεράστια συλλογή από συμπληρωματικά εξαρτήματα.
Μονοοπτικό ρεφλέξ (SLR) σημαίνει ότι η σκόπευση και η λήψη φωτογραφίας γίνονται μέσω ενός απλού φακού. Υπάρχει ένας καθρέπτης μέσα στη μηχανή που ανακλά την εικόνα σε ένα πρίσμα με πέντε πλευρές (σχ. 11.10). Το πρίσμα ανακλά την εικόνα σε αυτόν που
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.10 Ο καθρέπτης μετατοπίζεται ελαφρά εκτός της διαδρομής των φωτεινών ακτίνων, όταν ανοίγει ο φωτοφράκτης.
Τα βασικά μέρη μια χειροκίνητης μονοοπτικής φωτογραφικής μηχανής
ρεφλέξ με φακό 35 nun (SLR):
  • Σώμα της μηχανής: αυτό μπορεί να είναι είτε μεταλλικό είτε πλαστικό. Το πίσω μέρος ανοίγει κατά τρόπο ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί το φιλμ.
  • Φακός: ο φακός που εικονίζεται είναι ένας κανονικός φακός. Μπορεί να αντικατασταθεί με ειδικούς φακούς.
  • Δακτυλίδι διαφράγματος: το δακτυλίδι αυτό περιστρέφεται, για να αλλάξει το μέγεθος του διαφράγματος (του ανοίγματος του φακού)• ελέγχει επίσης την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στη φωτογραφική μηχανή.
  • Δακτυλίδι εστιάσεως: αυτό περιστρέφεται προς τα πίσω και προς τα εμπρός, για να επιτευχθεί η εστίαση του αντικειμένου. Οι ενδείξεις στο δακτυλίδι αυτό μας πληροφορούν ποιο τμήμα του θέματος είναι εστιασμένο.
  • Έλεγχος ταχύτητας φιλμ και φωτοφράκτη: η αριθμημένη αυτή περιστρεφόμενη πλάκα ενδείξεως μπορεί να περιστραφεί, για να αλλάξει την ταχύτητα του φωτοφράκτη. Μπορεί ακόμη να ανασηκωθεί και να περιστραφεί, για να ρυθμίσει το ενσωματωμένο φωτόμετρο για την κατάλληλη ευαισθησία του φιλμ.
  • Μοχλός προωθήσεως φιλμ: πιέζοντας το μοχλό αυτό, το φιλμ μετακινείται προς τα εμπρός.
  • Μετρητής στάσεων: αυτός δείχνει πόσες φωτογραφίες (στάσεις) έχουν ληφθεί μέχρι τη συγκεκριμένη στιγμή.
  • Κουμπί απελευθερώσεως φωτοφράκτη: πιέζοντας το κουμπί αυτό, ανοίγει και κλείνει ο φωτοφράκτης.
  • Μοχλός επαναφοράς φιλμ: αυτός περιστρέφεται, για να ξανατυλιχθεί το φιλμ μέσα στο δικό του κουτί. Σηκώνοντας το
μοχλό ψηλά, ανοίγει το πίσω μέρος της φωτογραφικής μηχανής, ώστε να μπορεί να αφαιρεθεί το φιλμ.
  • Χρονόμετρο αυτοφωτογραφήσεως: όταν ρυθμίζεται το χρονόμετρο αυτοφωτογραφήσεως, η φωτογραφική μηχανή λαμβάνει τη φωτογραφία αυτόματα μετά από μικρή καθυστέρηση. Ορισμένες φορές οι φωτογράφοι χρησιμοποιούν το μηχανισμό αυτό για να αυτοφωτογραφηθούν. Ρυθμίζουν το χρονόμετρο και κατόπιν τοποθετούνται μπροστά στη φωτογραφική μηχανή.
  • Κουμπί απελευθερώσεως φακού: πιέζοντας το κουμπί αυτό, ο φακός μπορεί να απελευθερωθεί, ώστε να αντικατασταθεί με έναν άλλο φακό.
  • Κουμπί προενδείξεως βάθους πεδίου: πιέζοντας το κουμπί αυτό, ο φωτογράφος μπορεί να δει ποιο τμήμα του θέματος θα είναι πραγματικά εστιασμένο.
  • Υποδοχή φλας: στο σημείο αυτό προσαρμόζεται στη φωτογραφική μηχανή συσκευή φλας.
  • Σκόπευτρο: ο φωτογράφος κοιτάζει το αντικείμενο μέσω του σκοπεύτρου.
  • Χώρος συσσωρευτή: κάτω από το κάλυμμα αυτό τοποθετείται ένας μικρός συσσωρευτής που παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για να λειτουργήσει το φωτόμετρο.
  • Χώρος φιλμ: εδώ τοποθετείται το φιλμ
  • Οδοντωτός τροχός: οι οδόντες του τροχού αυτού ταιριάζουν με τις οπές του φιλμ. Όταν πιέζεται ο μοχλός προωθήσεως του φιλμ, ο τροχός αυτός γυρίζει και κινεί το φιλμ.
  • Καρούλι αναλήψεως του φιλμ: όπως προχωρεί το φιλμ μέσα στη φωτογραφική μηχανή, μαζεύεται και τυλίγεται στο καρούλι αυτό.
  • Πλάκα πιέσεως: η πλάκα αυτή κρατάει το φιλμ στην κατάλληλη θέση κατά τη διάρκεια της εκθέσεώς του στο φως.
Γσκοπεύει το προς φωτογράφηση αντικείμενο. Ο καθρέπτης ανυψώνεται ελαφρά εκτός της διαδρομής της οπτικής ακτίνας, όταν ο φωτοφράκτης ανοίγει για τη λήψη της φωτογραφίας. Το βασικό πλεονέκτημα από τη χρήση του κύριου φακού για σκόπευση είναι ότι αυτό που βλέπεις είναι αυτό που θα φωτογραφίσεις. Αυτό που βλέπεις μέσω της διόδου σκοπεύσεως του αντικειμένου είναι αυτό που θα εμφανισθεί στο εργαστήριο.
Γενικά οι μονοοπτικές φωτογραφικές μηχανές ρεφλέξ (SLR) διαθέτουν εναλλασσόμενους φακούς. Μπορείς να αφαιρέσεις γρήγορα ένα φακό από το σώμα της φωτογραφικής μηχανής και να τον αντικαταστήσεις με έναν
άλλο. Η χρήση διαφορετικών φακών σου επιτρέπει να φωτογραφίσεις αντικείμενα από πολύ κοντά και από πολύ μακριά.
Οι φωτογραφικές μηχανές SLR των 35 mm μπορεί να είναι χειροκίνητες, αυτόματες ή και τα δύο. Για το χειροκίνητο τύπο, η εκφώτιση (έκθεση) πρέπει να ρυθμίζεται κάθε φορά που γίνεται φωτογράφηση. Εκφωτίσεις γίνονται αυτόματα στις αυτοματοποιημένες μηχανές. Ορισμένες φωτογραφικές μηχανές των 35 mm αυτόματου τύπου μπορούν επίσης να ρυθμισθούν και με το χέρι. Δες το σχήμα 11.11 για τα μέρη της χειροκίνητης φωτογραφικής μονοοπτικής μηχανής ρεφλέξ (SLR).
Υπάρχει ακόμη μια φωτογραφική μηχανή
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.11. Τα μέρη της χειροκίνητης αυτής φωτογραφικής μηχανής SLR περιγράφονται στο σχετικό χωρίο του κεφαλαίου.
SLR 2 1/4 ιντσών. Αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό όμοια με την SLR των 35 mm, εκτός από το γεγονός ότι είναι μεγαλύτερη (σχ. 11.12). Τα μεγάλα αρνητικά που παράγει έχουν ως αποτέλεσμα φωτογραφίες με ευκρινείς λεπτομέρειες. Το χαρακτηριστικό αυτό καθιστά αυτήν τη φωτογραφική μηχανή προτιμητέα από τους επαγγελματίες φωτογράφους. Όμως η SLR των 2 ¼ ιντσών γενικά κοστίζει περισσότερο από όσα μπορούν να διαθέσουν οι ερασιτέχνες φωτογράφοι.
ΦΑΚΟΙ
Ίσως το πιο σημαντικό τμήμα μιας φωτογραφικής μηχανής είναι ο φακός. Όσο καλύτερος είναι ο φακός, τόσο καλύτερη είναι η φωτογραφική μηχανή. Παρά το γεγονός ότι οι φακοί μπορούν να κατασκευασθούν από πλαστικό, οι πιο ακριβές φωτογραφικές μηχανές έχουν συνήθως φακούς από γυαλί.
εικόνα 1
ΣΧΗΜΑ 11.12. Η φωτογραφική μηχανή 21/4 ιντσών SLR χρησιμοποιείται από πολλούς επαγγελματίες φωτογράφους.
Πολλές φωτογραφικές μηχανές έχουν σχεδιασθεί έτσι, ώστε οι φακοί να μπορούν να αλλάζουν πολύ εύκολα. Ορισμένοι τύποι φακών κοχλιώνονται στη φωτογραφική μηχανή, ενώ άλλοι αφαιρούνται και τοποθετούνται με συστροφή.
Οι φακοί διαφέρουν ως προς το μήκος της εστιακής αποστάσεως (σχ. 11.13). Η εστιακή απόσταση (focal length) ενός φακού είναι η απόσταση μεταξύ του κέντρου του φακού και του φιλμ, όταν ο φακός έχει εστιασθεί στο άπειρο. Όσο μεγαλύτερη είναι η εστιακή απόσταση, τόσο περισσότερο ο φακός μεγεθύνει ότι βλέπει. Όμως το οπτικό πεδίο (field of view), η περιοχή που βλέπει, είναι μικρότερο. Όσο μικρότερη είναι η εστιακή απόσταση, τόσο μικρότερο εμφανίζεται το αντικείμενο. Όμως είναι μεγαλύτερο το οπτικό πεδίο.
Τύποι φακών.
Πολλοί φακοί έχουν σταθερές εστιακές αποστάσεις. Αυτοί οι φακοί είναι είτε κανονικοί είτε βραχείας αποστάσεως είτε μακράς
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.13. Η εστιακή απόσταση ενός φακού μετρείται σε χιλιοστά. Είναι σημειωμένη επάνω στο πλαίσιο του φακού.
ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΑΝΑΠΟΔΑ
Ήξερες ότι οι εικόνες που στέλνουν τα μάτια στον εγκέφαλο σου είναι ανάποδες; Αυτό συμβαίνει, επειδή το μάτι σου έχει ένα φακό. Μέσα σε ένα φακό, η εικόνα αντιστρέφεται. Όταν ο εγκέφαλος σου παίρνει την πληροφορία, την αποκωδικοποιεί, με αποτέλεσμα να αντιλαμβάνεσαι κανονικά το αντικείμενο.
Αυτό το χαρακτηριστικό των φακών είχε επισημανθεί για πρώτη φορά τον 4ο αιώνα π.Χ. (περίπου 2.400 χρόνια πριν) από τον Έλληνα φιλόσοφο Αριστοτέλη. Οι μελέτες του αποτέλεσαν τη βάση για την ανακάλυψη της φωτογραφικής μηχανής.
Ο Αριστοτέλης ανακάλυψε την "camera obscura", που στα ιταλικά σημαίνει σκοτεινό δωμάτιο. Μια μικρή τρύπα στον τοίχο του
σκοτεινού δωματίου λειτουργούσε σαν φακός. Το φως που ανακλούνταν από ένα αντικείμενο εκτός δωματίου, εισερχόταν στην τρύπα του τοίχου. Τα μόρια του αέρα στο άνοιγμα ενεργούσαν σαν φακός που προέβαλλε την εικόνα του αντικειμένου στον απέναντι τοίχο του δωματίου. Η εικόνα ήταν αντεστραμμένη.
Το ίδιο αυτό φαινόμενο ισχύει με κάθε φακό. Όταν πρωτοεμφανίσθηκαν οι φακοί για να χρησιμοποιηθούν στη φωτογραφία, περί το 1840, οι εικόνες ήταν πολύ πιο ευκρινείς, αλλά ακόμη ήταν αντεστραμμένες. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Όμως, όταν εκτυπώνεται το αρνητικό, η εικόνα επανέρχεται στην αρχική της μορφή.
εικόνα
 
αποστάσεως (σχ. 11.14). Ένας κανονικός φακός βλέπει περίπου ότι βλέπει και το ανθρώπινο μάτι. Έχει εστιακή απόσταση που είναι περίπου ίση με το μήκος της διαγωνίου ενός αρνητικού που παράγεται με την ίδια φωτογραφική μηχανή. Για παράδειγμα, ένας κανονικός φακός για μία μηχανή 35 mm έχει συνήθως εστιακή απόσταση 50 mm.
Οι φακοί βραχείας αποστάσεως όπως δηλώνει το όνομά τους, έχουν εστιακή απόσταση μικρότερη από τους κανονικούς φακούς. Τείνουν να έχουν ένα ευρύτερο οπτικό πεδίο. Για αυτό είναι γνωστοί ως ευρυγώνιοι φακοί (wide angle lenses). Ενδείκνυται η χρήση τους όταν δεν μπορείς να σταθείς αρκετά μακριά από το αντικείμενο, για να το φωτογραφήσεις ολόκληρο με έναν κανονικό φακό. Ένας φακός βραχείας αποστάσεως για ειδικές περιπτώσεις είναι ο υπερευρυγώνιος φακός γνωστός ως "μάτι ψαριού". Ο φακός αυτός έχει οπτικό πεδίο 180°. Αυτό είναι ακόμη ευρύτερο από το οπτικό πεδίο του ανθρώπινου ματιού. Όμως παράγει μια διαστρεβλωμένη εικόνα (σχ. 11.15).
Οι φακοί μακράς αποστάσεως αναφέρονται
ορισμένες φορές ως τηλεφακοί (tele- photo lenses) και με αυτούς τα αντικείμενα που είναι μακριά εμφανίζονται κοντύτερα. Μεγεθύνουν τα αντικείμενα που είναι μακριά από τη φωτογραφική μηχανή όπως οι διόπτρες (κιάλια). Ταυτόχρονα όμως περιορίζουν το οπτικό πεδίο. Οι φακοί μακράς αποστάσεως είναι πολύ χρήσιμοι, για να φωτογραφίζονται αντικείμενα από απόσταση. Για παράδειγμα, αν θέλεις να φωτογραφίσεις φάσεις από έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, ένας φακός μακράς αποστάσεως θα ήταν μια καλή επιλογή (σχ. 11.15).
Αντίθετα με τους φακούς με σταθερές εστιακές αποστάσεις, οι φακοί μεταβαλλόμενης εστιακής αποστάσεως (zoom) επιτρέπουν στο φωτογράφο να αλλάζει την εστιακή απόσταση αναλόγως των περιστάσεων. Περιστρέφοντας το εξωτερικό μέρος του φακού, ο φωτογράφος μπορεί να αλλάξει την εστιακή απόσταση από βραχεία σε μακρά. Ένα αντικείμενο που βρίσκεται μακριά εστιάζεται σταδιακά και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι φακοί αυτοί είναι γνωστοί ως φακοί μεταβαλλόμενης εστιακής αποστάσεως (zoom).
Ειδικοί φακοί είναι επίσης διαθέσιμοι για
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.14. Εδώ εικονίζονται διάφορα είδη φακών που μπορεί να έχει ένας επαγγελματίας φωτογράφος ή ένας απαιτητικός ερασιτέχνης. Δεξιά. Ένας κανονικός φακός έχει εστιακή απόσταση περίπου ίση με τη διαγώνιο του αρνητικού φιλμ.
τη φωτογράφηση πολύ μικρών αντικειμένων από πολύ κοντά. Αυτοί οι φακοί κοντινής εστιάσεως ή φακοί μάκρο σου επιτρέπουν να φωτογραφίσεις κάτι που είναι τόσο μικρό όσο ένα μυρμήγκι κατά τρόπο ώστε να φαίνεται μεγαλύτερο από μια μπάλα ποδοσφαίρου.
Υπάρχουν επίσης οι σωλήνες επεκτάσεως οι οποίοι είναι κούφιοι σωλήνες που τοποθετούνται μεταξύ του σώματος της φωτογραφικής μηχανής και του φακού. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και αυτοί για φωτογραφίες κοντινής εστιάσεως και κοστίζουν πολύ λιγότερο από ένα φακό μάκρο.
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ
Οι φακοί είναι το πιο σημαντικό μέρος του εξοπλισμού. Οι φωτογράφοι όμως χρησιμοποιούν πολλά άλλα πράγματα, για να λαμβάνουν καλές φωτογραφίες (σχ. 11.16).
Φωτόμετρα
Δεν μπορείς να φωτογραφήσεις χωρίς φως. Μπορεί να είναι φυσικό φως (του ηλίου) ή τεχνητό φως, αλλά θα πρέπει να υπάρχει ένα
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.15. Όλες αυτές οι φωτογραφίες έχουν ληφθεί από το ίδιο σημείο. Η φωτογραφία επάνω αριστερά έχει ληφθεί με ευρυγώνιο φακό. Σύγκρινέ την με τη φωτογραφία επάνω δεξιά που έχει ληφθεί με κανονικό φακό. Ένας τηλεφακός χρησιμοποιήθηκε για τη φωτογραφία κάτω αριστερά και ένας υπερευρυγώνιος φακός ("μάτι ψαριού") χρησιμοποιήθηκε για τη φωτογραφία κάτω δεξιά.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.16. Αυτά είναι ορισμένα από τα συμπληρωματικά εξαρτήματα που χρησιμοποιούν οι φωτογράφοι.
από τα δυο.
Πολλές φωτογραφικές μηχανές έχουν ενσωματωμένο φωτόμετρο (light meter) το οποίο μετρά την ποσότητα του φωτός που ανά πάσα στιγμή υπάρχει. Αυτό επιτρέπει στους φωτογράφους να επιλέγουν το κατάλληλο άνοιγμα (διάφραγμα) και την ταχύτητα του φωτοφράκτη. Για πιο ακριβείς μετρήσεις, οι φωτογράφοι χρησιμοποιούν ανεξάρτητα φωτόμετρα χειρός. Τα φωτόμετρα προσπίπτοντος φωτισμού μετρούν την ποσότητα του φωτός που πέφτει επάνω στο αντικείμενο. Τα φωτόμετρα ανακλάσεως φωτισμού μετρούν την ποσότητα του φωτός που ανακλάται από το αντικείμενο.
Εξοπλισμός φωτισμού.
Στο σχήμα 11.17 παρουσιάζεται ένας συνήθης εξοπλισμός φωτισμού. Ο εξοπλισμός τεχνητού φωτισμού είναι δύο τύπων: συνεχούς φωτισμού και φωτισμού υπό μορφή λάμψεων (φλας). Τα φώτα που λειτουργούν συνεχώς είναι όπως τα φώτα ενός δωματίου. Τα θέτεις
σε λειτουργία και παραμένουν αναμμένα. Επειδή τα φώτα παραμένουν αναμμένα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα φωτόμετρο που θα σε βοηθήσει να πραγματοποιήσεις τις καλύτερες ρυθμίσεις στη φωτογραφική σου μηχανή.
Ο συνεχής φωτισμός συγκεντρώσεως μπορεί να είναι είτε φωτισμός διαχύσεως είτε φωτισμός συγκεντρώσεως. Τα φωτιστικά διαχύσεως προβάλλουν φως επάνω σε μία μεγάλη επιφάνεια. Τα φωτιστικά συγκεντρώσεως κατευθύνουν μία στενή δέσμη φωτός σε μία μικρή επιφάνεια.
Το ηλεκτρονικό φλας, ή στροβοσκόπιο, φωτίζει το αντικείμενο μόνο τη συγκεκριμένη στιγμή που λαμβάνεται η φωτογραφία. Τα απλούστερα φώτα τύπου στροβοσκοπίου προσαρμόζονται κατ' ευθείαν στην ειδική υποδοχή της φωτογραφικής μηχανής. Συγχρονίζονται, για να παράγουν μία δέσμη φωτός, όταν ανοίγει ο φωτοφράκτης. Πιο ακριβοί τύποι μπορεί να είναι προσαρμοσμένοι σε βάσεις.
Οι φωτογράφοι δεν μπορούν να θεωρούν
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.17. Η λήψη φωτογραφιών σε εσωτερικούς χώρους απαιτεί συνήθως εξοπλισμό φωτισμού. Τα φώτα του δωματίου από μόνα τους δεν είναι αρκετά.
ως δεδομένη την ύπαρξη μιας πηγής ηλεκτρισμού πλησίον τους. Φορητοί συσσωρευτές τους επιτρέπουν να χρησιμοποιούν οπουδήποτε φωτιστικό εξοπλισμό.
Τα φώτα από μόνα τους δεν είναι πάντοτε αρκετά. Για να ελέγξουν οι φωτογράφοι την ποιότητα του φωτισμού, χρησιμοποιούν ειδικούς ανακλαστήρες. Ο ανακλαστήρας-ομπρέλα χρησιμοποιείται ως μέσο ανακλάσεως, για τη διάχυση φωτός επάνω σε μία ευρεία επιφάνεια. Εξασφαλίζεται έτσι ομοιόμορφος φωτισμός και το θέμα δεν υπερφωτίζεται.
Εξοπλισμός της φωτογραφικής μηχανής.
φίλτρα
Ορισμένες φορές ο φωτογράφοι προσαρμόζουν φίλτρα (filters) στους φακούς των φωτογραφικών μηχανών. Τα φίλτρα αποκλείουν τη διέλευση φωτός ορισμένων μηκών κύματος. Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι φίλτρων: φωτοαντιθέσεως,
ειδικών εφέ και χρωματικής διορθώσεως.
Στην ασπρόμαυρη φωτογραφία χρησιμοποιούνται φίλτρα φωτοαντιθέσεως για να τονισθούν ορισμένες περιοχές της φωτογραφίας. Για παράδειγμα, ένα κίτρινο φίλτρο αντιθέσεως χρησιμοποιούμενο με ασπρόμαυρο φιλμ, θα κάνει τα άσπρα σύννεφα πιο ορατά σε γαλανό ουρανό.
Τα φίλτρα ειδικών εφέ χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ενός ευρέος πεδίου ελκυστικών εικόνων όπως εκρήξεις του ηλίου ή κατοπτρικές εικόνες. Τα φίλτρα χρωματικής διορθώσεως χρησιμοποιούνται με τα έγχρωμα φιλμ, για να διορθώσουν τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα από κάθε είδος φωτισμού που χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, σε ένα φιλμ που σχεδιάσθηκε για φυσικό (ηλιακό) φωτισμό και χρησιμοποιήθηκε με φως δωματίου, ένα φίλτρο χρωματικής διορθώσεως μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα.
Οι φωτογράφοι δεν μπορούν να θεωρούν
ΑΓΟΡΑ ΜΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ
Για να αγοράσεις μία φωτογραφική μηχανή, μπορείς να ξοδέψεις μερικές χιλιάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες δραχμές. Ποια θα είναι η επιλογή; Εκτός των χρημάτων υπάρχουν πολλά άλλα πράγματα που θα πρέπει να λάβεις υπόψη σου.
Αποφάσισε που σκοπεύεις να τη χρησιμοποιήσεις περισσότερο. Θα τη χρησιμοποιείς για φωτογραφίες σε ταξίδια; Θέλεις να γίνεις φωτογράφος καλλιτεχνικών ασπρόμαυρων φωτογραφιών; Θέλεις ίσως να βγάλεις φωτογραφίες για το ετήσιο λεύκωμα της τάξεώς σου;
Αν νομίζεις ότι θα φωτογραφίζεις απρογραμμάτιστα μόνο φωτογραφίες της στιγμής, ξεκίνα με μία απλή φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου (να θυμάσαι ότι η φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου έχει ένα φακό για ανίχνευση και σκόπευση του αντικειμένου και έναν άλλο φακό με τον οποίο λαμβάνεται η φωτογραφία). Γενικά, όσο μικρότερο είναι το μέγεθος του φιλμ, τόσο χαμηλότερη είναι η ποιότητα της φωτογραφίας. Έτσι, μία φωτογραφική μηχανή τηλεμέτρου 35 mm θα παράγει πιθανώς καλύτερες φωτογραφίες συγκριτικά με τη μικρότερη φωτογραφική μηχανή τύπου 110. Τα πλεονεκτήματα της φωτογραφικής μηχανής τύπου 110 είναι η χαμηλή τιμή και το μικρό μέγεθος, όχι όμως η υψηλή ποιότητα.
Υπάρχει στην αγορά ποικιλία φωτογραφικών μηχανών τηλεμέτρου. Οι φθηνές ενδείκνυνται για φωτογραφίες της στιγμής κατά τη διάρκεια ταξιδιών, αλλά μόνο για αυτό. Δεν παράγουν φωτογραφίες ποιότητας υπό άλλες συνθήκες.
Οι πιο ακριβές φωτογραφικές μηχανές τηλεμέτρου 35 mm, έχουν χαρακτηριστικά που τις καθιστούν μία θαυμάσια επιλογή για πολλούς φωτογράφους στα πρώτα τους βήματα. Χαρακτηριστικά τα οποία θα πρέπει να έχει η μηχανή που θα αγοράσει κάποιος είναι η αυτόματη εστίαση, η αυτόματη εκφώτιση, φακοί μεταβαλλόμενης εστιακής αποστάσεως (zoom) χρονόμετρο αυτοφωτογραφήσεως, περιστροφικός μηχανισμός για το φιλμ και δυνατότητα αλλαγής φακού.
Η αυτόματη εστίαση και εκφώτιση θα σου επιτρέπει να βγάζεις ικανοποιητικές φωτογραφίες, με τη μέθοδο "σκόπευσε και φωτογράφισε". Ένας φακός μεταβαλλόμενης εστιακής αποστάσεως (zoom) θα σου επιτρέπει να βγάζεις φωτογραφίες αντικειμένων σε κάποια απόσταση. Το χρονόμετρο αυτοφωτογραφήσεως καθυστερεί την απελευθέρωση του φωτοφράκτη, ώστε να προλάβει ο φωτογράφος να μετακινηθεί
εικόνα 1
και να φωτογραφηθεί πριν από τη λήψη της φωτογραφίας. Ένας περιστροφέας του φιλμ το προωθεί αυτόματα μετά από κάθε εκφώτιση. Αυτό σου επιτρέπει να βγάλεις περισσότερες φωτογραφίες σε λιγότερο χρόνο συγκριτικά με τη μηχανή χειροκίνητης προωθήσεως του φιλμ. Τέλος η δυνατότητα αλλαγής φακού σου επιτρέπει να βγάλεις κάθε είδος φωτογραφίας, εφόσον έχεις αγοράσει τους ανάλογους φακούς.
Αν σκοπεύεις να ασχοληθείς σοβαρά με τη φωτογραφία, μία μονοοπτική φωτογραφική μηχανή ρεφλέξ των 35 mm (SLR) είναι μία καλή επιλογή για να αρχίσεις. Η μηχανή αυτή είναι το "άλογο εργασίας" για τους περισσότερους επαγγελματίες φωτογράφους. Στις περισσότερες φωτογραφικές μηχανές SLR των 35 mm προσαρμόζονται ποικίλοι φακοί και μπορείς να βρεις πολλά συμπληρωματικά εξαρτήματα για αυτές. Μπορείς να κάνεις πιο αποτελεσματική τη μηχανή αυτού του τύπου, για να ικανοποιήσεις τις μελλοντικές σου ανάγκες, ακόμη και να ασχοληθείς πολύ σοβαρά με τη φωτογραφία. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί πάλι ότι όσο περισσότερα συμπληρωματικά εξαρτήματα προσθέτεις, τόσο περισσότερη ευελιξία έχεις (και τόσο πιο ακριβή γίνεται η φωτογραφική μηχανή).
Για οποιοδήποτε τύπο φωτογραφικής μηχανής επιλέξεις, βεβαιώσου ότι σου είναι εύκολο να την κρατάς. Τα χέρια του καθενός έχουν διαφορετικό μέγεθος και είναι σημαντικό να είσαι άνετος με τη φωτογραφική μηχανή και το χειρισμό της. Βεβαιώσου ότι έχεις δοκιμάσει αρκετούς τύπους διαφόρων εταιρειών σε αρκετά καταστήματα φωτογραφικών μηχανών, πριν αγοράσεις μία από αυτές.
Μία καλή εγγύηση είναι σημαντικό πλεονέκτημα• θα πρέπει επίσης να ρωτήσεις σχετικά με την επιδιόρθωση βλαβών. Αν συμβεί κάτι, θα πρέπει να στείλεις τη φωτογραφική μηχανή πίσω στον κατασκευαστή ή μπορεί να επιδιορθωθεί σε ένα κοντινό τοπικό κατάστημα;
Θα πρέπει να δεις τι προσφορές γίνονται για την εξασφάλιση μιας καλής τιμής. Σκέψου ότι οι φωτογραφικές μηχανές σπάνια πωλούνται στην προτεινόμενη λιανική τιμή. Συνήθως πωλούνται πολύ λιγότερο και έτσι μην σκεφθείς ότι έκανες μια καλή αγορά. Σύγκρινε τιμές σε διάφορα καταστήματα.
ένα καλό φίλτρο για να το αφήσεις στο φακό μόνιμα. Είναι διαφανές και βοηθά στον αποκλεισμό του υπεριώδους φωτός, εξ αιτίας του οποίου η φωτογραφία βγαίνει θολή. Ταυτόχρονα, προστατεύει το φακό από χαρακιές και σκόνη.
Περιστροφείς τον φιλμ.
Οι ηλεκτρικοί περιστροφείς που αυτόματα προωθούν το φιλμ μετά από κάθε φωτογραφία χρησιμοποιούνται ευρέως από τους επαγγελματίες φωτογράφους. Το φιλμ είναι πάντοτε έτοιμο για την επόμενη φωτογραφία. Οι ηλεκτρικοί περιστροφείς είναι χρήσιμοι όταν λαμβάνονται φωτογραφίες τη στιγμή που γίνεται κάτι, όπως σε έναν αθλητικό αγώνα. Είναι δυνατόν να ληφθούν αρκετές φωτογραφίες κάθε δευτερόλεπτο, και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Καλώδιο ελέγχου φωτοφράκτη (ντεκλανσέρ).
Το ντεκλανσέρ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο που προσαρμόζεται στο φωτοφράκτη της φωτογραφικής μηχανής. Αν η φωτογραφική μηχανή είναι τοποθετημένη σε μια βάση, ο φωτογράφος μπορεί να πάρει μία φωτογραφία χωρίς καν να την ακουμπήσει. Έτσι αποφεύγεται το κούνημα της φωτογραφικής μηχανής, όταν χρησιμοποιείς χαμηλές ταχύτητες φωτοφράκτη. Στις χαμηλές ταχύτητες κάθε κίνηση θα θαμπώσει τη φωτογραφία.
Στηρίγματα φωτογραφικών μηχανών.
Ένας τρίποδας είναι μία βάση με τρία πόδια που συγκρατεί τη φωτογραφική μηχανή ενώ γίνεται φωτογράφηση. Οι τρίποδες μπορούν να διπλωθούν, και έτσι μετακινούνται εύκολα από μέρος σε μέρος. Βάσεις με ένα πόδι είναι επίσης διαθέσιμες.
Θήκη της φωτογραφικής μηχανής.
Η θήκη προστατεύει τη φωτογραφική μηχανή από φυσιολογική φθορά και κτυπήματα.
Μπορεί να είναι τόσο απλή, όσο ένα κάλυμμα από δέρμα ή πλαστικό που τοποθετείται γύρω από τη φωτογραφική μηχανή, ή μπορεί να είναι τόσο μεγάλη και ισχυρή, όπως μία βαλίτσα. Γενικά, οι απαιτητικοί ερασιτέχνες φωτογράφοι μεταφέρουν τον εξοπλισμό τους σε ένα μαλακό σάκο για φωτογραφικές μηχανές. Οι επαγγελματίες φωτογράφοι συχνά μεταφέρουν μεγάλες βαλίτσες γεμάτες από εξοπλισμό.
ΦΙΛΜ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΤΙΑ
Την εποχή λίγο μετά την ανακάλυψη της φωτογραφίας οι φωτογράφοι έφτιαχναν τα δικά τους φιλμ και χαρτιά εμφανίσεως, επιστρώνοντας γυαλί ή χαρτί με μείγματα χημικών ευαίσθητων στο φως. Σήμερα μπορούμε να αγοράσομε μια μεγάλη ποικιλία φωτογραφικών χαρτιών και πλαστικών φιλμ, καθώς και χημικά, για να πραγματοποιήσομε εμφανίσεις. Διαφορετικοί συνδυασμοί φιλμ, χαρτιού και χημικών επιτρέπουν στο φωτογράφο να δημιουργήσει μία εντυπωσιακή ποικιλία ειδικών εφέ.
Πώς λειτουργεί το φιλμ.
Το ασπρόμαυρο φιλμ είναι κατασκευασμένο από τέσσερις στρώσεις (σχ. 11.18α). Η στρώση της εμουλσίνης (emulsion) περιέχει λεπτούς ευαίσθητους στο φως αργυρούς κρυστάλλους. Οι κρύσταλλοι αυτοί στηρίζονται με ζελατίνη, με τον ίδιο τρόπο που στηρίζονται τα φρούτα μέσα σε ζελέ. Η πλευρά του φιλμ με την εμουλσίνη είναι πάντοτε η φωτεινότερη πλευρά.
Ο τύπος και το μέγεθος των αργυρών κρυστάλλων καθορίζουν τα χαρακτηριστικά του φιλμ. Όταν το φως προσπίπτει στους κρυστάλλους, αλλάζει η χημική σύστασή τους. Κατά τη διάρκεια της εμφανίσεως του φιλμ, οι κρύσταλλοι που έχουν δεχθεί φως μετατρέπονται σε μαύρο μεταλλικό άργυρο. Οι άλλοι κρύσταλλοι
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Υπέρυθρο φιλμ.
Στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, η υπέρυθρη ακτινοβολία καταλαμβάνει το χώρο μεταξύ ορατού φωτός και μικροκυμάτων. Δεν μπορούμε να δούμε την υπέρυθρη ακτινοβολία, αλλά μπορούμε να την αισθανθούμε ως θερμότητα. Ποσοστό εξήντα τοις εκατό της ακτινοβολίας που παίρνομε από τον ήλιο είναι σε υπέρυθρα μήκη κύματος.
Η υπέρυθρη ακτινοβολία μπορεί να διαπεράσει καλύτερα ομίχλη και καταχνιά σε σύγκριση με τα κύματα του ορατού φωτός. Συνεπώς τα φιλμ που είναι ευαίσθητα σε υπέρυθρη ακτινοβολία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για φωτογραφήσεις στην ομίχλη ή στην καταχνιά. Τα πράγματα που είναι ζεστά εκπέμπουν υπέρυθρη ακτινοβολία. Τα υπέρυθρα φιλμ μπορούν να φωτογραφήσουν την ακτινοβολία αυτή ακόμη και στο σκοτάδι.
Πιθανόν να έχεις δει φωτογραφίες της γης από δορυφόρους, στις οποίες τα δάση και η άλλη βλάστηση εμφανίζεται κόκκινη αντί για πράσινη. Οι φωτογραφίες αυτές έχουν ληφθεί με "ψεύτικο χρώμα" του υπέρυθρου φιλμ. Στις φωτογραφίες αυτές το κάθε τι που εκπέμπει υπέρυθρη ακτινοβολία εμφανίζεται κόκκινο. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις φωτογραφίες αυτές για να μελετήσουν πολλά πράγματα, όπως τη διαδικασία αναπτύξεως των φυτών.
παρασύρονται από το πλύσιμο. Οι κρύσταλλοι που παραμένουν (οι μαύροι) διαμορφώνουν την εικόνα στο αρνητικό.
Κατά τη διάρκεια της παραγωγής του φιλμ, τοποθετείται στην εμουλσίνη μια επίστρωση ανθεκτική. Η επίστρωση αυτή προστατεύει την
εμουλσίνη από χαρακιές.
Κάτω από την εμουλσίνη είναι ένα λεπτό φύλλο από καθαρό πλαστικό, που ονομάζεται βασική στρώση. Πολύ σταθερά πλαστικά, όπως ο πολυεστέρας ή το πολυστυρένιο, χρησιμοποιούνται γενικά για να κατασκευασθεί η βάση αυτή. Είναι σημαντικό η βάση να μην ξεχυλώνει ή να μην μαζεύει πολύ με την αλλαγή της θερμοκρασίας ή της υγρασίας.
Το πίσω μέρος του φιλμ είναι επιστρωμένο με ένα σκοτεινό αντιάλω στρώμα. Η στρώση αυτή απορροφά φως και το εμποδίζει να ανακλάται μέσω της στρώσεως της εμουλσίνης και να δημιουργεί μια δεύτερη εικόνα στο φιλμ ("φωτοστέφανο").
Διαφορετικοί τύποι εμουλσίνης των φιλμ έχουν διαφορετικές ιδιότητες. Τα χαρακτηριστικά του ασπρόμαυρου φιλμ είναι: ευαισθησία στο φως, ευαισθησία στο χρώμα, φωταντίθεση και κόκκωση.
Ευαισθησία στο φως.
Η ευαισθησία στο φως σχετίζεται με την ταχύτητα με την οποία το φιλμ αντιδρά στο φως. Ένα "γρήγορο" φιλμ απαιτεί σχετικά λίγο φως για κατάλληλη εκφώτιση. Αυτό συμβαίνει, επειδή
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.18 Η διατομή (α) δείχνει τις τέσσερις στρώσεις σε ένα κομμάτι ασπρόμαυρου φιλμ. Γενικά, όσο μεγαλύτεροι είναι οι αργυροί κρύσταλλοι στην εμουλσίνη (β), τόσο ταχύτερο είναι το φιλμ.
έχει μεγαλύτερους αργυρούς κρυστάλλους στη στρώση της εμουλσίνης (σχ. 11.18β). Τα "γρήγορα" φιλμ ενδείκνυνται για χαμηλής εντάσεως φως.
Η ευαισθησία στο φως αναφέρεται ως "ταχύτητα" του φιλμ και δηλώνεται με έναν αριθμό ISO (International Standards Organization - Διεθνής Οργανισμός Τυποποιήσεως). Συνηθισμένοι αριθμοί ISO για ασπρόμαυρα φιλμ είναι οι εξής: 1000, 400, 125 και 32. Μια παλαιότερη ένδειξη (ASA) χρησιμοποιείται ακόμη μερικές φορές. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία του φιλμ στο φως. Για παράδειγμα, το φιλμ ISO 32 απαιτεί πολύ περισσότερο φως συγκριτικά με το ISO 1000 για κατάλληλη εκφώτιση.
Ευαισθησία στο χρώμα.
Η ευαισθησία στο χρώμα σχετίζεται με το γεγονός ότι διαφορετικά φιλμ είναι ευαίσθητα σε διαφορετικά χρώματα (σχ. 11.19). Τα παγχρωματικά φιλμ (panchromatic films) είναι ευαίσθητα σχεδόν σε όλο το ορατό φως, ειδικά στο μπλε φως. Τα περισσότερα παγχρωματικά
φιλμ παράγουν ένα ευρύ φάσμα από γκρίζους τόνους. Συνεπώς χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες περιπτώσεις ασπρόμαυρης φωτογραφήσεως.
Τα ορθοχρωματικά φιλμ είναι ευαίσθητα σχεδόν σε όλο το ορατό φως, εκτός του κόκκινου. Μπορούν συνεπώς να τύχουν επεξεργασίας κάτω από κόκκινο φως "ασφαλείας" χωρίς κίνδυνο εκφωτίσεως.
Τα υπέρυθρα φιλμ είναι ευαίσθητα σχεδόν σε όλο το ορατό φως και επί πλέον στα αόρατα υπέρυθρα μήκη κύματος. Τα ευαίσθητα στο μπλε χρώμα φιλμ είναι ευαίσθητα μόνο στο μπλε φως.
Φωτοαντίθεση.
Φωτοαντίθεση (contrast) είναι η έκταση της διαφοράς μεταξύ των φωτεινών και σκοτεινών περιοχών σε μία φωτογραφία. Υψηλού βαθμού φωτοαντίθεση σημαίνει ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των φωτεινών και σκοτεινών περιοχών, ενώ υπάρχουν και ορισμένες γκρίζες περιοχές ανάμεσά τους. Η έκταση της φωτοαντιθέσεως ή διαβαθμίσεως σε ένα φιλμ εξαρτάται από τη μέθοδο της
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.19. Εδώ φαίνονται ορισμένα από τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται για διαδικασίες κατεργασίας μετάλλου
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.20 Σύγκρινε τη φωτογραφία μεγάλης φωτοαντιθέσεως αριστερά με την κανονική φωτογραφία δεξιά. Τι διαφορά βλέπεις;
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.21 Όταν μία φωτογραφία μεγεθύνεται, οι κόκκοι γίνονται πιο ορατοί.
εμφανίσεως, καθώς και από τον τύπο του φιλμ (σχ. 11.20).
Κόκκωση.
Όταν το φιλμ εμφανίζεται, διαμορφώνεται ένας σχηματισμός κόκκων στους αργυρούς κρυστάλλους. Αν οι κόκκοι είναι αρκετά ψιλοί είναι δύσκολο να τους δεις στη φωτογραφία. Όμως ορισμένα φιλμ έχουν πολλούς χονδρόκοκκους που είναι ορατοί στη μεγέθυνση (σχ. 11.21).
Γενικά, όσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία του φιλμ στο φως (μεγαλύτερος αριθμός ISO), τόσο πιο ορατοί είναι οι κόκκοι. Αυτό συμβαίνει επειδή οι αργυροί κρύσταλλοι στα "ταχύτερα" αυτά φιλμ είναι μεγαλύτεροι.
Συνήθως οι φωτογράφοι προσπαθούν να παράγουν φωτογραφίες που να έχουν μικρή ποσότητα κόκκων ή καθόλου. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, οι κόκκοι υπερτονίζονται για ειδικά εφέ.
Τύποι και μεγέθη των φιλμ.
Τα παγχρωματικά φιλμ συσκευάζονται κατά διάφορους τρόπους. Μπορείς να τα αγοράσεις σε μορφή κασέτας, ρολού ή φύλλου. Οι κασέτες έχουν σχεδιασθεί για γρήγορη τοποθέτηση.
Τα φιλμ σε ρολό απαιτούν λίγο περισσότερη προσπάθεια για να τοποθετηθούν, αλλά είναι λιγότερο ακριβά από αυτά σε μορφή κασέτας. Οι απαιτητικοί φωτογράφοι φτιάχνουν τα δικά τους καρούλια με χύδην φιλμ. Αυτό σημαίνει ότι αγοράζουν φιλμ ρολό των 100 ποδών (περίπου 30 μέτρα) και το τυλίγουν μόνοι τους φτιάχνοντας μικρότερα καρούλια. Η διαδικασία αυτή συνεπάγεται εξοικονόμηση αρκετών χρημάτων.
Είναι επίσης διαθέσιμα φιλμ σε φύλλα. Αυτά χρησιμοποιούνται γενικά στις φωτογραφικές μηχανές μεγάλου οπτικού πεδίου. Αφού οι φωτογραφικές μηχανές αγοράζονται σε διάφορα μεγέθη, πρέπει να υπάρχουν φιλμ σε διαφορετικά μεγέθη για να ταιριάζουν σε
αυτές. Αριθμοί όπως 110, 116, 120, 126, 127, 135, 220, 616, 620 και 828 χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν διαφορετικά μεγέθη φιλμ. Το καλύτερο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να ανατρέχεις στο εγχειρίδιο που συνοδεύει τη φωτογραφική μηχανή, όταν αγοράζεις ένα φιλμ.
Φωτογραφικό χαρτί.
Το φωτογραφικό χαρτί χρησιμοποιείται για να γίνουν εκτυπώσεις. Διαφορετικοί τύποι χαρτιού δημιουργούν διαφορετικά συναισθήματα και εντυπώσεις. Τα ασπρόμαυρα χαρτιά προσδιορίζονται από το βάρος τους, την υφή της επιφάνειας, το εύρος της φωτοαντιθέσεως, την επικάλυψη της επιφάνειας και τον τόνο (σχ. 11.22).
Το βάρος του χαρτιού αναφέρεται στο πάχος του. Τα φωτογραφικά χαρτιά μπορεί να είναι απλού βάρους, μεσαίου βάρους ή διπλού βάρους.
Υπάρχουν πολλά είδη χαρτιού όσον αφορά στην υφή της επιφάνειας. Τα στιλπνά χαρτιά έχουν μαλακή στιλπνή επιφάνεια. Αυτά συνηθίζεται να χρησιμοποιούνται, όταν η φωτογραφία θα πρέπει να αναπαραχθεί σε ένα βιβλίο ή περιοδικό. Με αυτού του είδους τα χαρτιά οι φωτογραφίες αναπαράγονται καλύτερα από ότι με άλλα. Τα ψαθυρά (ματ) χαρτιά είναι λιγότερο γυαλιστερά. Αποτελούν καλή επιλογή, αν πρόκειται η φωτογραφία να παρουσιασθεί σε έκθεση. Χαρτιά με ανάγλυφη επιφάνεια ή επιφάνεια που δίνει την εντύπωση υφάσματος μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία ενδιαφερόντων αποτελεσμάτων.
Όπως ποικίλλει ο βαθμός φωτοαντιθέσεως των φιλμ, έτσι και τα φωτογραφικά χαρτιά κατασκευάζονται για να παράγουν ποικίλες φωτοαντιθέσεις (σχ. 11.23). Ένα σύστημα αριθμήσεως δείχνει το βαθμό της φωτοαντιθέσεως που μπορεί να επιτευχθεί με το αντίστοιχο χαρτί. Για παράδειγμα, ένα χαρτί με φωτοαντίθεση #1 σημαίνει ότι δίνει χαμηλή φωτοαντίθεση. Οι φωτογραφίες που εκτυπώνονται
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.22 Τα φωτογραφικά χαρτιά υπάρχουν σε μεγάλη ποικιλία. Οι απαιτητικοί φωτογράφοι χρησιμοποιούν συχνά πολλά είδη χαρτιών.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.23 Η επιλογή του χαρτιού μπορεί να επηρεάσει το μέγεθος της φωτοαντιθέσεως στην εκτύπωση.
στο χαρτί αυτό εμφανίζονται "μαλακές". Ένα χαρτί #5 από την άλλη πλευρά, είναι χαρτί υψηλής φωτοαντιθέσεως, με λιγοστούς γκρίζους τόνους.
Ορισμένα χαρτιά μπορούν να παράγουν ένα φάσμα διαφορετικών φωτοαντιθέσεων. Αυτά τα χαρτιά μεταβαλλόμενης φωτοαντιθέσεως απαιτούν τη χρήση φίλτρων φωτοαντιθέσεως κατά την εμφάνιση. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός του φίλτρου, τόσο μεγαλύτερη φωτοαντίθεση επιτυγχάνεται.
Τα χαρτιά με στρώση ρητίνης έχουν μια πλαστική επάλειψη στην επιφάνειά τους. Αυτό εμποδίζει τα χημικά να μουσκέψουν το χαρτί κατά το στάδιο της επεξεργασίας. Όμως γενικά δεν παράγουν ένα τόσο ευρύ φάσμα τόνων, όπως τα χαρτιά χωρίς επάλειψη.
Έγχρωμα φιλμ.
Πολλά από αυτά που έχεις ήδη μελετήσει στο κεφάλαιο αυτό ισχύουν και για τα έγχρωμα φιλμ. Όμως υπάρχουν ορισμένες βασικές διαφορές. Τα έγχρωμα φιλμ είναι δύο τύπων: αρνητικά και θετικά. Τα αρνητικά έγχρωμα φιλμ παράγουν έγχρωμες εκτυπώσεις, ενώ τα θετικά φιλμ έχουν ως αποτέλεσμα την παραγωγή εγχρώμων διαφανειών (σλάιντς).
Τα αρνητικά έγχρωμα φιλμ αποτελούνται από μία καθαρή πλαστική βάση που επικαλύπτεται με τρεις στρώσεις εμουλσίνης (σχ. 11.24).
Κάθε στρώση είναι ευαίσθητη σε ένα από τα συμπληρωματικά κύρια χρώματα που περιεγράφησαν στο κεφάλαιο 10: κόκκινο, πράσινο ή μπλε. Όταν φωτογραφίζεις ένα κόκκινο αυτοκίνητο, το κόκκινο φως που ανακλάται από το αυτοκίνητο ευαισθητοποιεί την κόκκινη στρώση. Όταν το φιλμ εμφανίζεται, η στρώση αυτή αλλάζει σε κυανή (το αφαιρετικά συμπληρωματικό χρώμα) με μια κυανή βαφή. Με τον ίδιο τρόπο, ένα πράσινο αυτοκίνητο θα είναι πορφυρό στο αρνητικό και ένα μπλε αυτοκίνητο θα είναι κίτρινο.
Έγχρωμα φωτογραφικά χαρτιά.
Τα έγχρωμα φωτογραφικά χαρτιά λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό κατά τον ίδιο τρόπο όπως τα έγχρωμα φιλμ. Έχουν τρεις στρώσεις ευαίσθητες στο φως: κόκκινη, πράσινη και μπλε.
Πάρε για παράδειγμα το κόκκινο αυτοκίνητο που αναφέρθηκε παραπάνω. Θυμήσου, είχε παραχθεί μια κυανή επιφάνεια στο αρνητικό του φιλμ. Το φως, διαπερνώντας την κυανή αυτή επιφάνεια ευαισθητοποιεί τις μπλε και τις πράσινες στρώσεις του φωτογραφικού χαρτιού (το κυανό χρώμα είναι στην πραγματικότητα ένας συνδυασμός του μπλε και του πράσινου). Κατά την εκτύπωση, η ευαισθητοποιημένη μπλε στρώση μετατρέπεται στο αφαιρετικά συμπληρωματικό της χρώμα (κίτρινο). Την
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.24. Τα έγχρωμα φωτογραφικά φιλμ έχουν τρεις στρώσεις εμουλσίνης οι οποίες έχουν βαφεί κίτρινες, πορφυρές και κυανές κατά το στάδιο της εμφανίσεως του φιλμ.
ίδια στιγμή, οι ευαισθητοποιημένες περιοχές στην πράσινη στρώση αλλάζουν σε πορφυρές (το αφαιρετικά συμπληρωματικό του πράσινου). Όταν το άσπρο φως διαπερνά τις κίτρινες και πορφυρές στρώσεις και ανακλάται από το χαρτί στα μάτια μας, φαίνεται κόκκινο.
Έγχρωμες διαφάνειες.
Οι έγχρωμες διαφάνειες (σλάιντς) λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό όπως τα έγχρωμα αρνητικά. Η διαφορά είναι στην εμφάνιση. Όταν εμφανίζεται φιλμ για διαφάνειες, το φιλμ αλλάζει πρώτα σε ένα ασπρόμαυρο αρνητικό. Κατόπιν, αφαιρετικές βαφές, δημιουργούν μία θετική εικόνα στα αφαιρετικά χρώματα. Όταν κοιτάς τις διαφάνειες, στην πραγματικότητα κοιτάς μέσα από τρία αφαιρετικά φίλτρα. Αφού τα χρώματα αυτά ποικίλλουν σε πυκνότητα σε όλη τη διαφάνεια, συνδυάζονται για να αναπαραγάγουν όλα τα χρώματα στο ορατό φάσμα.
Ισορροπία χρωμάτων.
Ο ήλιος παράγει ένα διαφορετικό χρώμα άσπρου φωτός από αυτό που παράγουν οι λαμπτήρες βολφραμίου ή φθορίου. Για το λόγο αυτό, τα έγχρωμα φιλμ πρέπει να είναι εναρμονισμένα με την πηγή φωτός που χρησιμοποιείται. Μπορείς να αγοράσεις φιλμ που είναι εναρμονισμένα είτε με το φως της ημέρας (του ηλίου) είτε με το φως βολφραμίου. Χρησιμοποιώντας φιλμ κατάλληλο για το φως της ημέρας σε εσωτερικό χώρο που έχει φως βολφραμίου παράγεται μία φωτογραφία που μοιάζει πολύ κίτρινη ή πορτοκαλί. Αν οποιοδήποτε από τα φιλμ αυτά χρησιμοποιηθεί σε φως φθορίου, το αποτέλεσμα είναι προβληματικές χρωματικά φωτογραφίες. Για να αποφευχθεί αυτό το αρνητικό ενδεχόμενο πρέπει να χρησιμοποιούνται έγχρωμα φίλτρα όταν λαμβάνεται η φωτογραφία.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Φως βολφραμίου.
Το φως βολφραμίου είναι φως από κανονικούς λαμπτήρες φωτός. Οι λαμπτήρες στο σπίτι σου παράγουν αυτό το είδος φωτός. Οι φωτογράφοι το ονομάζουν φως βολφραμίου επειδή τα νήματα μέσα στο λαμπτήρα είναι κατασκευασμένα από μεταλλικό βολφράμιο.
Το φως που παράγεται από τους λαμπτήρες βολφραμίου περιέχει περισσότερο κίτρινο και κόκκινο από μπλε. Συνεπώς το φιλμ που χρησιμοποιείται σε φως βολφραμίου θα πρέπει να είναι ευαίσθητο στο μπλε. Αλλιώς, δεν θα καταγράφει αρκετό μπλε φως και η φωτογραφία θα έχει ένα κίτρινο ή πορτοκαλί τόνο.
ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Η εκτύπωση του φιλμ απαιτεί ορισμένες διαδικασίες. Πρώτα εμφανίζεται το φιλμ που έχει εκτεθεί στο φως. Το αρνητικό που παράγεται μεταφέρεται σε φωτοευαίσθητο χαρτί. Κατόπιν εμφανίζεται η φωτογραφία. Παρακάτω περιγράφονται τα υλικά και ο εξοπλισμός που απαιτούνται. Στο κεφάλαιο 12 θα μάθεις τις διαδικασίες βήμα προς βήμα.
Χημικά εμφανίσεως.
Ανεξάρτητα από το αν εμφανίζεις φιλμ ή φωτογραφικό χαρτί, τα απαιτούμενα χημικά, σε γενικές γραμμές είναι τα ίδια. Υγρό εμφανίσεως, λουτρό σταματήματος, στερεωτικό και νερό πλύσεως.
Το υγρό εμφανίσεως (developer) αναγκάζει τους αργυρούς κρυστάλλους που έχουν
γεκτεθεί στο φως να μετατραπούν σε μαύρους (σχ. 11.25). Το λουτρό σταματήματος (stop bath) είναι ένα διάλυμα 18% σε οξικό οξύ. Σταματά τη διαδικασία εμφανίσεως, ουδετεροποιώντας το υγρό εμφανίσεως. Το στερεωτικό υγρό (fixer) κάνει την εικόνα μόνιμη και αφαιρεί όσους αργυρούς κρυστάλλους δεν έχουν εκτεθεί στο φως. Τελικά το νερό πλύσεως αφαιρεί τα στερεωτικά και τα περισσευούμενα χημικά που αλλιώς μπορούν να καταστρέψουν το φιλμ ή το χαρτί μόλις στεγνώσει.
Κατά τη διάρκεια της εμφανίσεως ακολουθείται η παρακάτω σειρά: υγρό εμφανίσεως, λουτρό σταματήματος, στερεωτικό, νερό πλύσεως. Η σειρά δεν πρέπει να αλλάξει και η διαδικασία πρέπει μόνο να τροποποιηθεί σε σχέση με το χρόνο, τη θερμοκρασία και την ανατάραξη (κίνηση).
Τα περισσότερα χημικά χρειάζονται κάποιο χρόνο για να λειτουργήσουν. Πόσος χρόνος χρειάζεται, εξαρτάται από τον τύπο του χημικού και τον τύπο του φιλμ. Η χρονική διάρκεια εμφανίσεως επηρεάζει την πυκνότητα και την φωτοαντίθεση. Αν το φιλμ έχει εμφανισθεί πολύ (έχει αφεθεί για μεγάλο χρονικό
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.25. Αργυρά σωματίδια που έχουν εκτεθεί στο φως μετατρέπονται σε μαύρα κατά την εμφάνιση. Ο άργυρος που δεν έχει εκτεθεί στο φως αφαιρείται από το στερεωτή.
διάστημα στο υγρό εμφανίσεως) οι εκτεθειμένες στο φως επιφάνειες θα γίνουν πολύ σκοτεινές. Μια εκτύπωση από ένα τέτοιο αρνητικό θα μοιάζει σαν "ξεπλυμένη". Αν το φιλμ εμφανισθεί λίγο, το αποτέλεσμα θα είναι πολύ σκοτεινές εκτυπώσεις.
Ιδανική συνθήκη είναι όλα τα χημικά που χρησιμοποιούνται για την εμφάνιση να έχουν την ίδια θερμοκρασία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το υγρό εμφανίσεως να είναι στη σωστή θερμοκρασία. Αν είναι πολύ ζεστό, το φιλμ μπορεί να εμφανισθεί πολύ γρήγορα και υπέρμετρα. Αν είναι κρύο, η εμφάνιση θα είναι αργή. Έλεγξε τις οδηγίες του κατασκευαστή για την καλύτερη θερμοκρασία.
Χημικά εμφανίσεως για φιλμ και χαρτί κατασκευάζονται για να παράγουν διαφορετικά επίπεδα φωτοαντιθέσεως και κοκκώσεως. Ο φωτογράφος επιλέγοντας ένα φιλμ και ένα υγρό εμφανίσεως με ψιλούς κόκκους, μπορεί να παραγάγει αρνητικά που θα έχουν πολύ λίγη κόκκωση. Ομοίως, ένα υγρό εμφανίσεως φιλμ υψηλής αντιθέσεως μπορεί να επιλεγεί αν ο φωτογράφος επιδιώκει να παραγάγει μία φωτογραφία με μεγάλη φωτοαντίθεση. Ορισμένες φορές ένα υγρό εμφανίσεως χαρτιού χαμηλής αντιθέσεως χρησιμοποιείται για να αμβλύνει το αποτέλεσμα ενός αρνητικού υψηλής φωτοαντιθέσεως. Αυτό που επιλέγεται εξαρτάται από το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Τα αρνητικά που δεν έχουν εκφωτισθεί αρκετά ή έχουν εμφανισθεί λιγότερο του επιθυμητού, φαίνονται πολύ άτονα. Αυτά δεν παράγουν καλές φωτογραφίες, καθώς δεν υπάρχει αρκετή φωτοαντίθεση. Ένα χημικό-ενισχυτής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αυξήσει τη συνολική πυκνότητα του αρνητικού. Αυτό
βελτιώνει την όψη κάθε φωτογραφίας που παράγεται. Το αντίθετο αποτέλεσμα, ο φωτισμός ενός σκοτεινού αρνητικού, μπορεί να γίνει με ένα χημικό που είναι γνωστό ως μειωτής.
Τα υλικά τονισμού (toners) είναι χημικά που χρησιμοποιούνται για να αλλάξουν το χρώμα του φωτογραφικού χαρτιού. Το πιο συνηθισμένο είναι το υλικό τονισμού χρώματος σέπια που κάνει το χαρτί να αλλάξει σε ένα "χλωμό" καφετί χρώμα. Το υλικό τονισμού χρώματος σέπια κάνει μία πρόσφατη φωτογραφία να φαίνεται παλιά. Τα υλικά τονισμού διατίθενται σε πολλά διαφορετικά χρώματα.
Εξοπλισμός.
Η εμφάνιση των φωτογραφικών φιλμ απαιτεί δοχεία εμφανίσεως (σχ. 11.26). Ένα δοχείο εμφανίσεως είναι ένα φωτοστεγές δοχείο που μπορεί να περιλάβει ένα ή περισσότερα καρούλια εμφανίσεως. Σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, το φιλμ τυλίγεται στο καρούλι και κατόπιν τοποθετείται μέσα στο δοχείο. Από τη στιγμή που το φιλμ είναι μέσα στο δοχείο, η εμφάνιση μπορεί να γίνεται και σε δωμάτιο με κανονικό φωτισμό.
Τα δοχεία εμφανίσεως μπορούν να είναι από πλαστικό ή από ανοξείδωτο χάλυβα. Ο πλαστικός τύπος είναι ευκολότερος για χρήση, αλλά ο μεταλλικός τύπος έχει μεγαλύτερη αντοχή αν φροντισθεί κατάλληλα. Ένα άλλο πλεονέκτημα του μεταλλικού τύπου είναι η ικανότητά του να άγει τη θερμότητα. Τα χημικά που προστίθενται σε ένα μεταλλικό δοχείο μπορούν να ζεσταθούν ή να κρυώσουν πιο εύκολα.
Ένα απλό δοχείο εμφανίσεως μπορεί να περιλάβει μόνο ένα καρούλι. Όμως μεγαλύτερα δοχεία μπορούν να περιλάβουν δύο ή περισσότερα καρούλια κάθε φορά. Τα πλαστικά καρούλια συχνά είναι ρυθμιζόμενα για διαφορετικά μεγέθη φιλμ. Αυτό εξασφαλίζει ευχέρεια στην περίπτωση που πρέπει να εμφανισθούν πολλά ρολά φιλμ ταυτόχρονα. Τα
μεταλλικά καρούλια δεν είναι ρυθμιζόμενα.
Τα αρνητικά των φιλμ είναι γενικά πολύ μικρότερα από τις φωτογραφίες που παράγουν. Χρησιμοποιούνται μεγεθυντήρες (enlargers) για να μεγεθύνουν τα αρνητικά αυτά. Προβάλλεται φως μέσω του αρνητικού, ενώ αυτό κρατείται σε μία απόσταση από το φωτογραφικό χαρτί.
Τα βασικά μέρη ενός μεγεθυντήρα είναι η κεφαλή, ο φορέας του αρνητικού, ο φακός, η βάση και η κολώνα (σχ. 11.27). Μέσα στην κεφαλή υπάρχει ένας ειδικός λαμπτήρας και ένας φακός που κατανέμει το φως ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνεια του αρνητικού. Ο φορέας του αρνητικού κρατά το αρνητικό στην κατάλληλη θέση.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.26. Το φιλμ τυλίγεται σε ένα καρούλι και τοποθετείται σε ένα δοχείο εμφανίσεως.
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.27. Ένας φωτογραφικός μεγεθυντήρας χρησιμοποιείται για να πραγματοποιήσει εκτυπώσεις που είναι μεγαλύτερες από τα αρνητικά.
Ένας μεγεθυντικός φακός είναι προσαρμοσμένος στο κάτω μέρος της κεφαλής. Αυτός εστιάζει την εικόνα στο φωτογραφικό χαρτί. Υπάρχουν διαφορετικά μεγέθη φορέων αρνητικού και φακών για διαφορετικά μεγέθη αρνητικών.
Η κεφαλή μπορεί να κινηθεί επάνω και κάτω, κατά μήκος της κολώνας. Όσο μακρύτερα είναι από το χαρτί, τόσο μεγαλύτερη εικόνα παράγεται.
Γενικά χρησιμοποιείται ένα πλαίσιο μαρζέρ για να κρατήσει το φωτογραφικό χαρτί στην κατάλληλη θέση. Ορισμένα είναι ρυθμιζόμενα, ενώ άλλα έχουν ανοίγματα διαφορετικών μεγεθών για διαφορετικά μεγέθη φωτογραφίας. Το πλαίσιο του μαρζέρ παράγει το άσπρο περιθώριο σε μια φωτογραφία, επειδή εμποδίζει το φως να περάσει και το χαρτί δεν εκτίθεται στο φως.
Τα φωτογραφικά χαρτιά γενικά τα επεξεργάζονται σε δίσκους εμφανίσεως (σχ. 11.28). Ιδανική περίπτωση είναι οι δίσκοι αυτοί
εικόνα
ΣΧΗΜΑ 11.28. Τα διαστημόμετρα (αριστερά) και οι διαβήτες (δεξιά) είναι βασικά όργανα για σχεδίαση. Ένας διαβήτης φέρει μολύβι σχεδιάσεως. Το διαστημόμετρο όχι.
να είναι ελαφρώς μεγαλύτεροι από το χαρτί που εμφανίζεται. Με τον τρόπο αυτό η σπατάλη χημικών είναι μικρή. Χρειάζονται το λιγότερο τέσσερις δίσκοι για ασπρόμαυρη φωτογραφία. Αυτοί περιέχουν το υγρό εμφανίσεως, το λουτρό σταματήματος, το στερεωτικό και το νερό πλύσεως. Τα βήματα που ακολουθούνται κατά τη διάρκεια της εκτυπώσεως θα παρουσιασθούν στο επόμενο κεφάλαιο.
εικόνα
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ
Ερωτήσεις επαναλήψεως
  1. Ποιος καθορίζει τις προδιαγραφές των σχεδίων διεθνώς;
  2. Να περιγράψεις σύντομα τις παρακάτω γραμμές: ορατές, διακεκομμένες, αξονικές, διαστάσεων και τομών.
  3. Δώσε τρία παραδείγματα ειδικών συμβόλων που χρησιμοποιούνται στην καταγραφή των διαστάσεων και ανάφερε τι σημαίνουν.
  4. Εξήγησε τη διαφορά μεταξύ της διαστασιολογήσεως σε ευθεία γραμμή και της διαστασιολογήσεως κατά μία κατεύθυνση.
  5. Ποιος είναι ο σκοπός της υπάρξεως σημειώσεων σε ένα σχέδιο;
  6. Για ποιο σκοπό χρησιμοποιούνται τα διαστημόμετρα και οι διαβήτες;
  7. Ποιος είναι ο τύπος χαρτιού που συνηθίζεται να χρησιμοποιείται, για να σχεδιάζονται τεχνικά σχέδια;
  8. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας κλίμακας μηχανολόγου μηχανικού και μιας κλίμακας αρχιτέκτονα;
  9. Να περιγράψεις σύντομα πώς γίνονται οι εκτυπώσεις diazo.
  10. Ποια είναι τα συστήματα αποθηκεύσεως σχεδίων για μεγάλα χρονικά διαστήματα;
Δραστηριότητες.
  1. Πάρε τρία μολύβια διαφορετικών βαθμών σκληρότητας και σύγκρινέ τα χρησιμοποιώντας τα για τη σύνθεση ενός απλού σχεδίου.
  2. Κάνε μια έρευνα σχετικά με την παραγωγή χαρτιού σχεδιάσεως και φιλμ. Γράψε μια έκθεση όπου θα περιλαμβάνονται τα ευρήματά σου.
  3. Προσδιόρισε τα διάφορα είδη γραμμών που παρουσιάζονται με τα στοιχεία Α έως Η στο σχήμα 7.31.
  4. Γράψε τα παρακάτω χρησιμοποιώντας όρθια γράμματα 3 και 6 mm:
    5/8 Διάμετρος οπής 3/8-6UNC
    1930 N/mm2
    20% Ni-Ti-A1
    Καλάι75 Ni-15 Cr-9 Fe+Mo+Ag
  5. Υπολόγισε το κόστος αναπαραγωγής τεσσάρων σχεδίων που έγιναν σε χαρτί μεγέθους-Γ α) φωτοτυπικά β) με εμφάνιση με αμμωνία και γ) με φωτογραφικές τεχνικές.
εικόνα